پایان نامه مطالعه تطبیقی آثار مشترک عقود اذنی در حقوق ایران ومصر از ویژگی های مشترک این عقود غیرمعاوضی (مجانی) و غیرتشریفاتی (رضائی) بودن آنهاست .عقود اذنی ماهیتا عقدی جایز بوده که با سفه ،جنون ،فوت هریک از طرفین وانقضاء مدت عقد ویا انجام موضوع عقد یا توافق طرفین منحل می شود. در حالیکه در حقوق مصر عقد عاریه و ودیعه از عقود لازم بوده و جز با فوت ،توافق طرفین ،انقضاء مدت عقد ویا انجام موضوع عقد قابل انحلال نمی باشد ، بنا بر این سفه وجنون از جمله موارد فسخ این عقود محسوب نمی شود . علاوه بر این در قانون مدنی مصر چنانچه متعاقدین بربقای عقد بعد از فوت یکی از طرفین توافق کنند ،عقد یاد شده پس از فوت نیز به قوت خود باقی خواهد بود . کلمات کلیدی : عقود اذنی ،آثار مشترک ، امانت ،نیابت ،اذن،ودیعه ، عاریه ، وکالت ، مضاربه ، مصر عنوان فهرست صفحه 1: مقدمه وکلیات طرح تحقیق مقدمه 1-1- شرح وتبین مساله پژوهش …………………………………………………………………………………………………………. 1 1-2 -اهمیت وضرورت تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….3 1-3-اهداف تحقیق وکاربردها……………………………………………………………………………………………………………….. 4 1-4-فرضیه ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 4 1-5 -پشینه تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………….. 5 1-6- روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………6 7-1-سامانه تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………….. 6 2: مفهوم ، ماهیت ومصادیق عقود اذنی طرح بحث 2-1- عقود اذنی 2-1-1- مفهوم عقد اذنی…………………………………………………………………………………………………..10 2-1-1-1- نقد فقها بر وجود عقود اذنی ……………………………………………………………………15 2-2-ماهیت عقود اذنی 2 -2- 1 : عقد بودن …………………………………………………………………………………………………………..19 2 -2-2- لزوم یا جواز عقود اذنی ………………………………………………………………………………………26 2 -2-3- اوصاف و ویژگی های عقود اذنی ………………………………………………………………………28 2 -2-3-1- رضائی بودن ……………………………………………………………………………………………….28 2-2-3-2- غیر معوض بودن ………………………………………………………………………………………….30 2 -2-4- ماهیت فقهی حقوقی عقد اذنی …………………………………………………………………………30 2-3- مصادیق عقود اذنی در حقوق ایران و مصر ……………………………………………….31 2 -3- 1-بررسی مصادیق موجود در قانون مدنی ایران ومصر ………………………………………….32 2-3-1-1- عقد وکالت ……………………………………………………………………………………………………33 2-3-1-2- عقد عاریه …………………………………………………………………………………………………….40 2-3-1-3- عقد ودیعه ………………………………………………………………………………………………………44 2-3-1-4- عقد مضاربه ……………………………………………………………………………………………………48 2-3-1-5- عقد شرکت …………………………………………………………………………………………………….50 3: آثار مشترک به اعتبار مقتضای ذات طرح بحث 3-1 – اذن …………………………………………………………………………………………………………56 3-1-1- مفهوم اذن …………………………………………………………………………………………………………………56 3-1-1-1- اذن در لغت ………………………………………………………………………………………………….56 3-1-1-2- اذن در اصطلاح …………………………………………………………………………………………….59 3 -1-2- مطالعه تطبیقی اذن …………………………………………………………………………………………………..62 3 -1-3- شرایط موضوع اذن …………………………………………………………………………………………………..65 3-1-3-1 – ضرورت وجود موضوع اذن ………………………………………………………………………………65 3-1-3-2- معلوم و معین بودن مورد اذن ……………………………………………………………………………..65 3-1-3-3 – مبهم نبودن موضوع اذن …………………………………………………………………………………….69 3-1-4 – اذن ناشى از عقد و ایقاع …………………………………………………………………………………………………72 3-1-4-1- اذن ناشی از ایقاع ………………………………………………………………………………………………….74 3-1-4-2- اذن ناشی از عقد ……………………………………………………………………………………………………75 3-1-5- ملاک وجود اذن در جواز تصرف ……………………………………………………………………………………76 3-1-6- تاثیر اذن در عقود اذنیه…………………………………………………………………………………………………77 3-1-6-1- تاثیر اذن در عقد عاریه ………………………………………………………………………………………80 3-1-6-2- تاثیر اذن در عقد وکالت ……………………………………………………………………………………..82 3-1-6-3- اثر اذن در عقد ودیعه …………………………………………………………………………………………..84 3-2- ربط عقود اذنی با امانت :…………………………………………………………………………..86 3 -2-1- مفهوم امانت ……………………………………………………………………………………………………………87 3 -2-1-1- امانت مالکی …………………………………………………………………………………………………….88 3-2-1-1-1- امانت مالکی به معنای عام …………………………………………………………………….90 3-2-1-1-2- امانت مالکی به معنای خاص …………………………………………………………………91 3 -2-2 – اثر امانت در عقد ودیعه درحقوق ایران ومصر …………………………………………………………91 3 -2-3- نقش امانت مالکی در رفع ضمان …………………………………………………………………………….93 3 -2-4- ید امانی وید ضمانی ………………………………………………………………………………………………….93 3 -2-5 – تجاوز وتفریط از حدود اذن در عقد ودیعه وتاثیر آن در ضمان …………………………….94 3-2-6- ملاك تعدى و تفریط…………………………………………………………………………………………………96 3 -2-7- تعدى و تفریط در قوانین ایران ومصر ………………………………………………………………………..97 3-2-8- شك در تحقق عنوان تعدى و تفریط …………………………………………………………………………..99 3 -2-9- ضمان در عقود اذنی ………………………………………………………………………………………………….101 3-3- تاثیر نیابت در عقود اذنیه 3-3-1 – اثر نیابت در عقد وکالت ……………………………………………………………………………………104 3 -3-2- نیابت در وکالت در قانون مصر ………………………………………………………………………….106 4 :آثار مشترک به اقتضای اطلاق طرح بحث 4-1- اثر امانت در دیگر مصادیق عقود اذنی ……………………………………………………….110 4-1-1 امانت در عقد وکالت در حقوق ایران ومصر ……………………………………………………………..110 4-1-2- ید امانی مستعیر ……………………………………………………………………………………………………114 4-2 – تاثیر نیابت به اقتضای اطلاق در سایر عقود اذنی …………………………………….117 4-2- 1- اثر نیابت در عقد ودیعه ………………………………………………………………………………………..117 4-2-2- اثر نیابت در عقد عاریه …………………………………………………………………………………………..119 نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………………120 منابع ………………………………………………………………………………………………………………………………………….122 مقدمه عقوداذنی بخش مهمی ازاعمال حقوقی هستندكه درسطح گسترده ای ازروابط اجتماعی مورداستفاده قرار می گیرند. شناخت ماهیت این عقود و بررسی اختلاف نظرهای موجود در مورد ماهیت آنها، با توجه به استفاده وسیع ازاین عقودضروری به نظرمیرسد؛زیرا احكام وآثارحقوقی این اعمال ارتباط مستقیم با ماهیت آنهادارد. اختلاف نظردرموردماهیت عقوداذنیه ناشی ازوجوددیدگاه های مختلف درموردماهیت عقداست وازسوی دیگر،شباهت این عقودبه اذن است . گذشتگان هرگز مرجعی جامع برای اذن واذنیات تهیه ندیده اند ،باکمال تاسف باید گفت در این زمینه اجتهاد نکرده اند و به نقل اقوال وگاه اظهار نظر مستعجل وبی دلیل قناعت کرده اند تا آنجا که از عقود اذنی تعریفی نداشته اند و موضوع آنها را منقح نساخته اند لذا به همین دلیل مصادیق مشتبه بسیار در زمینه عقود اذنیه برجانهاده اند که حل نشده است همانطور که بیان شد عقود اذنی ومباحث مربوط به آن همانند سایر اعمال حقوقی دارای پشینه فقهی می باشد که مسلماً احکام صادره ،قوانین ماهوی ما علی الخصوص قانون مدنی ، منبعث از فقه ومباحث آن است .عقود مذکور از نظر کاربرد واهمیت دارای جایگاه مهمی در حقوق و روابط بین افراد است .چنانچه که اگر بگویم حدود یک سوم عقود منعقده بین طرفین در عصر حاضر داخل در این دسته از عقود است مبالغه نکرده ایم .لذا ضرورت تحقیق در خصوص آثار این عقود احساس می گردد که این امر میسر نیست مگر آنکه بدواً شناختی نسبت به عقد اذنی پیداکرده باشیم . در میان فقیهان امامیه شیخ انصاری و محقق نائینی از کسانی هستند که عقود اذنی را تخصصا از قلمرو عقود خارج ساخته واطلاق عقد بر آنها را نوعی تسامح پنداشته اند ، در عالم حقوق اکثر حقوقدانان واز جمله نویسندگان قانون مدنی برعقد بودن اعمال حقوقی چون وکالت ،ودیعه ,عاریه تاکید ورزیده اند .درخصوص مصادیق این عقود توافق حاصل نگردیده است .به همین دلیل برخی عقود اذنی چون وکالت را با نظر به اثر اصلی آن عهدی دانسته اند . برخی لزوم را ازاجزای ماهیت عقد دانسته اند و بر آن اساس عقوداذنی كه التزامی درپی ندارند راعقد ندانسته وماهیت آنهارابه نهادحقوقی اذن شبیه تر میدانند . درمقابل،كسانیكه لزوم رادرماهیتعقدمعتبرنمیدانند وعقدراعهدانشایی برگشت پذیرمیدانند،برای عقوداذنی ماهیت عقدی قائلند. در حقوق مصر نیز عقد وکالت از جمله عقود اذنی بوده لیکن عقد ودیعه وعاریه از جمله عقود لازم است . حال با امعان نظر به مطالب صدر الذکر در این تحقیق سعی بر آن شده که باروش تحلیلی به بررسی آثار مشترک عقود اذنی در حقوق ایران ومصر ومسائل مرتبط با موضوع بپردازیم .بدین جهت فصل اول ودوم از متن به کلیات وشناخت مفاهیم وماهیت اختصاص یافته است وفصل سوم به بررسی آثار مشترک این عقود به اعتبار ذات می پردازیم که با توجه به پژوهش های انجام شده اثر مستقیم وبی واسطه مصادیق عقود اذنی ایجاد اذن است نه تعهد والتزام در نتیجه اجرای اذن بوجود می آید . بهمین دلیل مصادیق تعریف شده هرسه عقد جایز است و دو طرف را به نگاهداری پیمان خویش پایبند نمی کند .اصطلاح عقود اذنی که درمیان فقها متاخر امامیه شهرت یافته ،عنوان مناسبی برای بیان این خصوصیت مشترک است .پس در عقود اذنی هم اذن وجود دارد که مباحث آن را کسی مدون نکرده وطبعاً منقح هم نشده است. نیابت نیز اثر مشترک دیگری است که در همه آنها به چشم می خورد چراکه مودع به امین نیابت می دهد تامورد ودیعه را برای مالک نگاه دارد ،مستعیر هم نیابت پیدا کرده است تا به سود خود از آن بهره برداری کند .اما از آنجائیکه دراین دو عقد ،نیابت جنبه فرعی وچهره خاص دارد وهدف ومقتضای اصلی ، امر دیگری است اثر مشترک نیابت در این دو عقد را درفصل چهارم واثر نیابت درعقد وکالت را بلحاظ اینکه مقتضای ذات است و اساس وکالت بر پایه اعطای نیابت گذاشته شده است ونهادی برای تحقق نمایندگی قراردادی بشمار می آید در فصل سوم مورد پژوهش قرار می دهیم . واما امانت وصف مشترک دیگری است که دراین وصف ودیعه اصالت دارد ،که درآن مستودع امین قرار می گیرد تا از مال مورد ودیعه حفاظت کند .بهمین جهت نیز ودیعه را امانت بمعنی خاص نامیده اند .با وجود این جای تردید نیست که مستعیر و وکیل نیز امین مالک هستند وهمه احکام مربوط به امانت درباره آنها اجرا می شود لیکن با عنایت به اینکه امانت جز ذات عقد ودیعه است درفصل سوم واثر امانت در دو عقد دیگر را در فصل چهارم که اختصاص به بررسی آثار مشترک عقود اذنی به اعتبار مقتضای اطلاق دارد ، قرار خواهیم داد .درخاتمه نیز نتایج بحث مورد نظر ارائه که امیداست مفید فایده واقع شود . کلیات طرح تحقیق 1 -1 شرح وتبین مساله پژوهش مصادیقی از عقود اذنی که در خصوص آن اتفاق نظر بر اذنی بودن وجود دارد سه عقد ودیعه ،عاریه ، وکالت می باشد که نتیجتا ناگزیر برای شناخت این عقود بایستی ماهیت ومصادیق عقد اذنی را بررسی کرده وسپس به بررسی آثار آن بپردازیم . به عبارت بهتر برای شناخت مکفی ماهیت عقود اذنی بررسی مصادیق این عقود که دراذنی بودن آن اختلافی نیست لازم بوده تا ازاین طریق به قاعده کلی دست یافته و براین اساس عقود نامعینی را که ظاهر بر اذنی بودن آن هاست شناسائی وآثار مشترک عقود اذنی را در آن عقود مورد بررسی قرار دهیم. لذا تعیین آثار جهت مشخص شدن تکلیف طرفین الزامی است . واما عقود اذنی دارای دو اثر است :1- آثار اختصاصی که مختص هرعقد می باشد 2- آثار مشترک عقود اذنی است که هدف اصلی این تحقیق می باشد . همانطور که گفته شد این عقود دراصل شامل سه عقد عاریه ،ودیعه،وکالت بوده که آثار مشترک آن در برسی تطبیقی حقوق ایران ومصر اعطای اذن، غیرمعاوضی بودن(مجانی) غیرتشریفاتی (رضائی)،نیابتی وامانی بودن می باشد واما از تفاوت های آن این است که عقود مذکور درحقوق ایران از عقود جایز وبا سفه ،جنون ،فوت هریک از طرفین وانقضاء مدت عقد ویا انجام موضوع عقد یا توافق طرفین منحل شده درحالیکه عقد عاریه و ودیعه در حقوق مصر از عقود لازم بوده وعلل انحلال عقد جایز: فوت ،توافق طرفین ،انقضاء مدت عقد ویا انجام موضوع عقد می باشد لذا سفه وجنون از جمله موارد فسخ عقد جایز نمی باشد از طرفی در قانون مدنی مصر در صورتیکه طرفین توافق بر اعتبار عقد بعد از فوت یکی از طرفین نماید ،عقد پس از فوت نیز به قوت خود باقی است . اذن به عنوان یک اثر حقوقی تنها به اراده اذن دهنده قابل تحقق است بنابراین از لحاظ اصول حقوقی ،اذن به عنوان یک عمل حقوقی باید در زمره ایقاعات به شمار آید ولی با بررسی مواد قانون مدنی ملاحظه می شود که قانونگذار پاره ای از قرادادها را اذنی شمرده وآثار خاص اذنی بودن را برآن بار نموده است وحتی در بعضی موارد بر عقد بودن آنها اصرار ورزیده است [1]. به هرحال با وضع موجود قانون مدنی ،پذیرش عقد اذنی امری اجتناب ناپذیر است . 1-2 -اهمیت وضرورت تحقیق : 1-3 -اهداف تحقیق وکاربردها: بررسی تطبیقی آثار مشترک عقود اذنی در حقوق ایران ومصر فرضیه ها: طبیعی است که هر تحقیق علمی به دنبال پاسخگوئی به سوالات تحقیق است وتا آن سوالات مطرح نگردد ومشخص نشود که فرد محقق در مطالعه اش به دنبال پاسخگوئی به چه مسائلی است تحقق پیدا نمی کند لذا نگارنده با این امید که به آنها دست می یابد ، بدوا به طرح سوالات وسپس به طرح فرضیه ها به شرح ذیل می پردازد .
پایان نامه طراحی چندرسانهای صمیمیت در خانواده و بررسی اثربخشی آن بر میزان نشاط شادکامی معلمان زن دوره ابتدایی ناحیه دو یزد طراحی چندرسانهای صمیمیت در خانواده و بررسی اثربخشی آن بر میزان نشاط شادکامی معلمان زن دوره ابتدایی ناحیه دو یزد سال تحصیلی 94 فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده: ……………………………………………………………………………………………………………………………………………1 فصل اول: کلیات تحقیق 1-1-مقدمه:……………………………………………………………………………………………………………………………………..2 1-2- بیان مسئله:………………………………………………………………………………………………………………………………3 1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش:……………………………………………………………………………………………………….7 1-4- اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………….8 1-4-1-هدف کلی :…………………………………………………………………………………………………………………………..8 1-4-2-اهداف جزیی :…………………………………………………………………………………………………………………….8 1-5- فرضیه ها: ……………………………………………………………………………………………………………………………….9 1-5-1- فرضیه اصلی:……………………………………………………………………………………………………………………….9 1-5-2- فرضیه های فرعی :……………………………………………………………………………………………………………….9 1-6-تعاریف مفهومی وعملیاتی :……………………………………………………………………………………………………….10 1-6-1تعاریف مفهومی : ………………………………………………………………………………………………………………..10 1-6-1-1- تعریف مفهومی چند رسانه ای :………………………………………………………………………………………10 1-6-1-2- تعریف مفهومی صمیمیت در خانواده : ………………………………………………………….10 1-6-1-3- تعریف مفهومی نشاط وشادکامی :……………………………………………………………………………………..10 1-6-2 –تعاریف عملیاتی :……………………………………………………………………………………………………………….10 1-6-2-1- تعریف عملیاتی چند رسانه ای : ………………………………………………………………………………………10 1-6-2-2-تعریف عملیاتی صمیمیت در خانواده : …………………………………………………………..10 1-6-2-3- تعریف عملیاتی نشاط وشاد کامی : ………………………………………………………………………………….10 فصل دوم: ادبیات پژوهش 2-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………..12 2-2 – پیشینه نظری………………………………………………………………………………………………………………………….13 2-2-1- تعریف صمیمیت:………………………………………………………………………………………………………………13 2-2-1-1-ابعاد صمیمیت زوجین:……………………………………………………………………………………………………16 2-2-1-1-1-صمیمیت عاطفی :……………………………………………………………………………………………………….16 2-2-1-1-2-صمیمیت روانشناختی :………………………………………………………………………………………………..16 2-2-1-1-3-صمیمیت عقلانی :………………………………………………………………………………………………………17 2-2-1-1-4-صمیمیت جنسی :………………………………………………………………………………………………………17 2-2-1-1-5-صمیمیت جسمانی (غیر جنسی):…………………………………………………………………………………..18 2-2-1-1-6-صمیمیت معنوی:……………………………………………………………………………………………………….18 2-2-1-1-7-صمیمیت زیبا شناختی :……………………………………………………………………………………………….19 2-2-1-1-8-صمیمیت تفریحی و اجتماعی :………………………………………………………………………………………19 2-2-1-1-9-صمیمیت در گذراندن وقت یا صمیمیت زمانی :………………………………………………………………19 2-2-1-1-10-صمیمیت ارتباطی: ……………………………………………………………………………………………………20 2-2-1-2-جنسیت و صمیمیت:…………………………………………………………………………………………………………20 2-2-1-3-تعریف خانواده :………………………………………………………………………………………………………………21 2-2-1-3-1-خانواده در فرهنگ ایرانی :…………………………………………………………………………………………….22 2-2-1-3-2-جایگاه خانواده در قرآن كریم:……………………………………………………………………………………….24 2-2-1-3-3-كاركرد خانواده ایرانی:………………………………………………………………………………………………….25 2-2-1-3-4-انواع خانواده :……………………………………………………………………………………………………………27 2-2-1-3-4-1خانواده های گسترده :………………………………………………………………………………………………..27 2-2-1-3-4-2-خانواده هسته ای:…………………………………………………………………………………………………….28 2-2-1-3-5-خانواده سنتی ومدرن در ایران:……………………………………………………………………………………….28 2-3 -تعریف شادی:…………………………………………………………………………………………………………………………30 2-3-1-عناصر و عوامل شادی و نشاط از دیدگاه روانشناسی و اسلام:……………………………………………………31 2-3-2-شادی و نشاط در زندگی اسلامی:…………………………………………………………………………………………35 2-3-3-جایگاه شادی در سبک زندگی اسلامی:………………………………………………………………………………….36 2-3-4-ایجاد نشاط در دل برادران مؤمن:………………………………………………………………………………………….36 2-3-5-شادی های پسندیده:…………………………………………………………………………………………………………….37 2-3-6-شادی های ناپسند:……………………………………………………………………………………………………………….40 2-3-7-راه های کسب شادی و نشاط:……………………………………………………………………………………………….41 2-4-چند رسانه های آموزشی :………………………………………………………………………………………………………..44 2-4-1-کاربرد چند رسانه ای ها در آموزش:……………………………………………………………………………………..46 2-4-2-نظریه های یادگیری و مواد آموزشی چندرسانه ای :………………………………………………………………..46 2-4-3-نقش چند رسانه ای ها در آموزش مفاهیم : ……………………………………………………….47 2-4-4- یادگیری چند رسا نه ای : ……………………………………………………………………….47 2-4-5-مزایای چند رسانه ای ها : …………………………………………………………………………………………………..49 2-4-6- تاثیرسیستم های چند رسانه ای برآموزش و یادگیری :…………………………………………………………….49 2-4-7-پنج گام در نظریه شناختی یادگیری چندرسانه ای: …………………………………………………………………50 2-5-پژوهش های انجام گرفته………………………………………………………………………………………………………..50 2-5-1- پیشینه داخلی:…………………………………………………………………………………………………………………….50 2-5-2-پیشینه خارجی:……………………………………………………………………………………………………………………52 فصل سوم: مواد وروش ها 3-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………….53 3-2- روش پژوهش :……………………………………………………………………………………………………………………54 3-3- طرح پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………54 3-4- جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………………………………55 3-5- نمونه وروش نمونه گیری ……………………………………………………………………………………………………..55 3-6- حجم نمونه …………………………………………………………………………………………………………………………55 3-7- ابزار جمع آوری اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………..55 3-8- روش جمع آوری اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………..55 3-9-شیوه تجزیه وتحلیل داده ها……………………………………………………………………………………………………….56 منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………57 فهرست جداول عنوان صفحه جدول 3-1دیاگرام طرح…………………………………………………………………………………………………………………54 چکیده هدف از پژوهش حاضر پیش بینی آموزش چند رسانه ای صمیمیت در خانواده بر افزایش نشاط وشادکامی معلمان زن دوره ایتدایی ناحیه دو یزد می باشد .روش پژوهش شبه آزمایشی به صورت پیش آزمون – پس آزمون با گروه آزمایش وگواه می باشد.جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو یزد ،که تعداد 320 نفردرسال تحصیلی 1395-1394 مشغول به تدریس می باشند .با بهره گرفتن از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای ،نمونه ای با حجم 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب ودر دو گروه آزمایش ( 15 نفر )وکنترل ( 15 نفر) جایگزین شدند. ابزار این پژوهش پرسشنامه شادکامی آکسفورد می باشد ، این پرسشنامه دارای 29 ماده است ومیزان شادکامی فردی را می سنجد.پایه نظری این پرسشنامه تعریف آرگایل وکراسلند از شادکامی است است. آنها به منظور ارائه یک تعریف عملیاتی از شادکامی آن را سازه ای دارای سه بخش مهم دانسته اند:فراوانی ودرجه عاطفه مثبت،میانگین سطح رضایت در طول یک دوره ونداشتن احساس منفی (این آزمون در سال 1989توسط مایکل آرگایل وبراساس پرسشنامه افسردگی( بک1976،)ساخته شده است). بررسی ها در ایران و خارج بیانگر آن است که این آزمون از اعتبار و روایی قابل قبولی برخوردار است.گروه آزمایش 5جلسه برنامه آموزش چند رسانه ای صمیمیت در خانواده را دریافت کردند.ولی گروه گواه هیچ برنامه ای دریافت نکردند. ودر پایان با محاسبه ی میانگین وانحراف معیار متغیرها ی مورد مطالعه ، با بهره گرفتن از کوواریانس مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت ونتایج پژوهش نشان می دهدکه آموزش از طریق چند رسانه ای صمیمیت در خانواده باعث افزایش نشاط وشادکامی معلمان می شود . واژگان کلیدی چند رسانه ای1 – صمیمیت2 – خانواده3– نشاط و شادکامی4– معلمان5– دوره ی اول ابتدایی6 1-Multimedia 2-Intimacy 3-The family 4-Vitality and happiness 5-Teachers 6-First period فصل اول کلیات تحقیق 1-1-مقدمه دریکی دو دهه اخیر رویکرد روانشناسی مثبت موردتوجه روانشناسان بسیاری قرارگرفته (سلیگمن1 و سکزها لای2 2001)یکی از مباحثی که در مهرومومهای اخیر در رویکرد روانشناسی مثبت موردتوجه قرارگرفته است مبحث شادی است واژه شادی مفهومی روانشناختی است که دارای تعاریف و ابعاد مختلفی هست در واژهنامهها ،شادی با واژههایی همچون خوشحالی ،شادکامی ،خوشی و نشاط هممعنا دانسته شده است (معین ،1371)در سطح عموم مردم شادی ،بودن در حالت خوشحالی و سرور با دیگر هیجانات مثبت ،رضایت از زندگی و فقدان افسردگی و دیگر عواطف منفی است .در مباحث روانشناختی شادی بهعنوان یکی از هیجانات مثبت طبقهبندیشده است که انسانها در فعالیتهای روزمره خود از تجربه میکنند .روانشناسان همچون آرگایل3 (2001)نیز شادی را ترکیبی از وجود عاطفه مثبت ،عدم وجود عاطفه منفی و رضایت از زندگی میدانند .سرور یکی از سه جزء شادی یا شادکامی است . همانگونه که در تعریف آرگایل مشخصشده است دو بعد دیگر شادی رضایت از زندگی و فقدان عاطفه منفی است،سرور جنبه هیجانی شادی و رضایت از زندگی جنبه شناختی آن هست .افراد متأهل از افراد مجرد ،مطلقه جداشده یا هرگز ازدواجنکرده 1-Seligman 2- Skz·ha Lai 3-Argyle شادترند(مایرز1،2000)کسانی که از همه کمتر شادند افرادی هستند که در دام ازدواج ناشاد گرفتارند .برای پیوند بین ازدواج و شادمانی دو تبیین وجود دارد .یک تبیین این است که افراد شاد ازدواج میکنند ولی افراد ناشاد ازدواج نمیکنند ،زیرا افراد شاد بهعنوان همسران زناشویی جذابتر از افراد ناشاد هستند.تبیین دیگر این است که ازدواج گسترهای از منابع را برای افراد به همراه دارد که آنان را شادمان میکند(کار2 1385،ترجمه شریفی ).افراد شادمان از زندگیشان بیشتر رضایت دارند و بیشتر لذت می برندوروی هم رفته کیفیت زندگیشان بهتر است.محیط شاد یا بهعبارتدیگر خانواده شاد علاوه بر تأثیربرشادمانی در افزایش عزتنفس ،اعتمادبهنفس و تقویت عملکرد درسی و شغلی افراد خانواده مؤثر است. همسر خوب از عوامل موجد شادی است.خصوصاً در زنان شادمانی با رضایت از همسر رابطه زیادی دارد. یعنی زنانی که از همسرشان راضیتر ناشادمانی بیشتری دارند. زوجین شاد نسبت به خانواده خود متعهد هستند وسعی میکنند وقت و انرژی خود را در خانواده مصرف کنند. (عابدی ،1383) سازمان بهداشت جهانی خانواده را بهعنوان عامل اجتماعی اولیه در افزایش سلامتی و بهزیستی معرفی کرده است .(کمپ بل 3،2003)اگر کانون خانواده دربرگیرنده محیط سالم و سازنده و روابط گرم و تعامل بین فردی صمیمی باشد میتواند موجب رشد پیشرفت اعضای خانواده شود. ارتباط سازنده در خانواده به توانایی اعضای خانواده در برقراری ارتباط مؤثر و اتخاذ دیدگاهی مثبت نسبت به همدیگر بستگی دارد. (مندنهال41996)زوجین بهعنوان هسته اصلی خانواده موردتوجه هستند.سلامت و پویایی خانواده ریشه در سلامت و شادابی زوجین دارد. زوجین را میتوان نیروی محرک وجهت دهنده خانواده بهحساب آورد.از مهمترین ویژگیهای خانواده متعادل توانایی برخورد مثبت و سازنده با جهان پیرامون و یا بهطورکلی مثبتگرایی است. در این صورت افراد و خانواده هنگام مواجه با مسائل و پدیدهها ،جنبههای مثبت ،آموزنده والهام بخش آن را موردتوجه قرارمی دهندواز جنبههای منفی چشمپوشی میکنند.(سلیگمن 52001) پژوهشها نشان دادهاند که تعیین هدف در زندگی بهترین پیشبینی کننده شادکامی و رضایت از زندگی است. تنظیم اهداف شخصی و خانوادگی با شاخصهای مهم سلامت روان یعنی رضایت از زندگی ،عزتنفس خوشبینی رابطه دارد.در مداخلات درمانی ،برنامههایی که دربرگیرنده تنظیم اهداف شخصی در زوجین است منجر به افزایش تعهد شخصی و شادمانی در فضای زندگی خانوادگی میشود .واردکردن والدین و خانوادهها در استراتژیهای تمرینی روزمره شادکامی و تندرستی آن ها را افزایش میدهد. 1-Mayers 2-Carr 3- Campbell 4-Mendenhall 5-Seligman خانوادههایی که خودتنظیمی بیشتری دارند از صمیمیت بالاتری برخورد دارند که طبیعتاً سلامت روان آن ها را افزایش میدهد. (بلانچو1 2006)با توجه به اینکه نشاط و شادکامی در زندگی رابطه مستقیم با صمیمیت در خانواده دارد،لذا هدف از اجرای این پژوهش تأثیر چندرسانهای صمیمیت در خانواده برافزایش نشاط و شادکامی معلمان زن دوره ابتدایی ناحیه دو یزد هست. 1-2-بیان مسئله شادی و سرور از حالتهای درونی انسان است که نمودهای بیرونی هم دارد. این حالت محصول و معلول نوعی آگاهی از تحقق اهداف و آرزوهاست و زمانی ایجاد میشود که انسان به یکی از اهداف و آرزوهای خود دست یابد یا اینکه احتمال تحقق آن را بالا بداند. شادی از حس رضایتمندی و پیروزی به دست میآید و وقتی انسان به هدف خود نمیرسد یا آرزوی خود را بربادرفته میبیند، حالت غم و اندوه بر او چیره میشود. یعنی حزن و اندوه حالتی است که از حس نارضایتی و شکست به دست میآید.قرآن کریم واژههای «سرور و فرح» را هم برای سرورهای ممدوح بهکاربرده است و هم برای فرحهای مذموم. در سورهی انشقاق آمده است: اما کسی که نامهی اعمالش به دست راستش داده شود… خوشحال بهسوی خانوادهاش بازمیگردد؛ و اما کسی که نامهی اعمالش به پشت سرش داده شود… در شعلههای سوزان آتش میسوزد. چراکه او در میان خانوادهاش پیوسته (از کفر و گناه خود) مسرور بود. شادمانی و نشاط از عنصرهای مفید و باارزش برای زندگی است. بهطوریکه در آموزههای روانشناختی و دینی موردتوجه ویژه قرارگرفته و به آن عنایت خاصی شده است. برخورداری از چهره شاد و بشاش و امیدوارانه از ویژگیهای مؤمنین شمردهشده است. در پرتو شادی و نشاط، زندگی دنیایی، طراوت و پویایی ویژهای پیدا میکند، روح امید و پیشرفت در انسان دمیده میشود. وجود شادی و نشاط در تمام عرصههای زندگی و تعاملات لازم و ضروری است؛ ولی در ارتباط همسران با یکدیگر، اهمیتی مضاعف پیدا میکند. زندگی زناشویی و مشترک اگر تهی از رضایتمندی، نشاط و شادمانی باشد، پایداری کمتری خواهد داشت و محیط خانواده، محیطی بیروح، ملالآور و خستهکننده خواهد شد. مگر ممکن است یکعمر بدون رضایتمندی و شادکامی، در کنار همدیگر زیست؟ آیا میتوان بدون رضایت خاطر و شادکامی به ایفای نقشهای همسری و پدر و مادری پرداخت؟ در دهه های اخیر خانوادهها با مسائل متعددی مواجه شدهاند که اثر سوئی بر کارکرده مطلوب آن ها داشته است . در دوران معاصر ، خانواده ایرانی نیز ، در معرض تغییرات ساختاری قرارگرفته که همین امر روابط 1Blancho موجود میان اعضای خانواده را دچار دگرگونی نموده است (عامری ،1381).رابطه زناشویی میتواند دستمایه شادی و در غیر این صورت منبع بزرگ رنج تأمل باشد . عشق با دنیایی از امید شروع میشود : امید به اینکه روزی احساسمان را درک کنند.و ما را بپذیرند ، امید به اینکه به تعلقخاطر برسیم ، حمایت شویم و امنیت خاطر داشته باشیم ، امید به شور و اشتیاقی عمیق ، رویای پیوندی پردوام . اما گاه این امید در برخورد با واقعیتهای عشق رنگ میبازد نیازها برآورده نمیشوند. خشم فاصله میاندازد ، داوریها مسئلهساز میسازند ، احساس تنهایی حاکم میگردد(بالک1، مک کی 2و فانینگ3 ، 1994 ، ترجمه قرا چه داغی ،1384)ازدواج وزندگی خانوادگی نمونههای کوچکی از خود زندگی هستند و میتوانند لذت و یا درد بیپایان ایجاد کنند. ازدواج و خانواده سالم میتواند منبع ارزشمندی برای دورههای سخت زندگی باشد . برعکس ، روابط ناسالم و معیوب میتوانند مشکلاتی را ایجاد کنند که حتی به نسلهای بعدی نیز منتقل شود . فقر مهارتهای ارتباطی ازجمله مهمترین مواردی است که میتواند به شکست ازدواج بیانجامد . فقر مهارتهای ارتباطی باعث میشود که زوجها دچار انزوا، عدم اطمینان و سردرگمی در روابط خود شوند و گاه صمیمیت را در خارج از روابط مشترک خود جستجو کنند . ازجمله عوامل مهمی که در موفقیت یا عدم موفقیت ازدواج ، نامشخص شدهاند عبارتاند از :ارتباط کارآمد و حل تعارض ، انتظارات واقعی از ازدواج ، تقسیم عادلانه کارهای خانه ، داشتن فرزند ، طول زمان ازدواج و تعهدات مذهبی .در پژوهشی که توسط جان گاتمان4 و همکارانش انجام شد . آن ها لحظهبهلحظه ارتباطهای زوجین را بررسی کردند و حالتهای چهره و بیقراریهای زوجها را در هنگام ارتباط تعقیب کرده و حتی تنفس و ریتم قلبی آن ها را ثبت کردند . درنهایت آن ها به این نتیجه رسیدند که موفقیت در ازدواج به چگونگی ارتباط آن ها در برخورد با مسائل گوناگون است (اولسون 5،2001) شاید بتوان گفت یکی از قدیمیترین پیوندهای ارتباطی بشر، ازدواج است . درواقع هدف اصلی ازدواج ،ارتباط است . بدون ارتباط ازدواج و جهِ قانونی ندارد. ارتباطات زناشویی میتواند باعث شادی یا رنج باشد .ارتباط زن و شوهر این امکان را میدهد که با یکدیگر به بحث و تبادلنظر بپردازند ، مشکلاتشان را حل کنند و از نیازهای هم آگاه پیدا کنند.زوجهایی که نتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند در یک وضعیت نامشخص قرار میگیرند . هدف ازدواج ارضای نیازهای طرفین است و روابط زوجین درواقع باهدف ارضای تمام سطوح نیازها صورت میگیرد . شاید همین دلیل است که شایعترین مشکلی که توسط زوجهای ناراضی مطرح میشود عدم موفقیت در برقراری رابطه است اگر همسران نیازهای خود را مطرح نکنند و یا در ارتباط با یکدیگر به نیازهای هم پی نبرند و به راهحل مثبتی جهت دستیابی به نیازهایشان نرسند ، استرس ، 1-Plaques 2- McKay 3- Fanning 4- John Gutman 5- Olson ناکامی ، سرخوردگی ، خشم و درنهایت دلزدگی بروز پیدا میکند (یانگ1 ولانگ2،1998)مشکلات رابطهای در زوجین آشفته نسبت به زوجین آرام کمتر از طریق گفتگو حل میشود ، تعامل و کنترل غیر مؤثر تعارض بهاندازهای تأثیر دارد که روی تداوم مشکلات ارتباطی اثر میگذارد ، تعامل ضعیف ، درک زوجین ، را از یکدیگر کاهش میدهد و باعث میشود که همسران نتوانند از یکدیگر حمایت کرده و برای ارضای نیاز یکدیگر تلاش کنند . کنترل غیر مؤثر تعارض به این معنی است که مسائل مهم رابطه ، حلنشده باقی میماند و لذا این مسائل غالباً منبع تعارضهای تکراری میشود ، خیلی از زوجین همیشه بحثهای مشابه یا یکسانی پیرامون یک موضوع معین دارند ، بدون اینکه مشکل راحل کنند (هال فورد3 ،2001، ترجمه تبریزی و همکاران 1384) . دورتی نارنگی در ابتدای کتاب آئین زناشویی خویش چنین مینویسد ، پس از مصاحبه با بیش از 20هزار زوج دریافتم همسرانی که توانستهاند پس از مهرومومها ، علاقه و احترام بین خود و همسرشان را حفظ نمایند .از رضایت زناشویی بیشتری برخوردند (کارنگی ،1376) . احترام زن و شوهر به یکدیگر از ضوابط و نکات مهمی است که رعایت آن سبب تحکیم در روابط زناشویی میگردد( سلیمانیان ، 1373) . در منابع اسلامی نیز بر لزوم محبت و توجه به همسر تأکید شده است . خداوند سبحان در قرآن چنین میفرماید : و باز یکی از آیات لطف الهی آن است که برای شما از جنس خودتان جفتی بیافرید که در بر او آرامش یافته و باهم انسگیرید و میان شما رأفت و مهربانی برقرار فرمود (روم /21) . علل بیشتر مشکلات و اختلافات زوجین در زندگی مشترک ،ناشی از افول و کمتوجهی تدریجی به موضوع صمیمیت است و یکی از راههای پیشگیری از جداییها و بروز مشکلات جدی در زندگی زناشویی ،توجه به صمیمیت در روابط است . ایجاد ،حفظ و تداوم روابط صمیمانه و حل مشکلات ناشی از فقدان یا کاهش صمیمیت زناشویی یکی از نگرانیهای عمده متخصصان مشاوره خانواده و ازدواج است .تغییرات فرهنگی – اجتماعی و اقتصادی و بهتبع آن تغییر کارکردهای خانواده افزایش نیاز به برقراری روابط صمیمانه را ایجاب میکند.موفقیت در دستیابی به صمیمیت و حفظ آن ،احتمال گسترش تداوم سالم رضایت از زندگی زناشویی و خانوادگی را تضمین و افزایش میدهد. با توجه به مطالب بیانشده در این پژوهش به دنبال این مسئله هستیم که بدانیم آیا آموزش چندرسانهای صمیمت در خانواده اثری برافزایش نشاط و شادکامی معلمان زن دوره ابتدایی ناحیه دو یزد دارد یا نه ؟ 1-Yang 2-lang 3-Halford 1-3 -اهمیت و ضرورت پژوهش: دنیای صنعتی امروز و پیچیده شدن روابط، میزان ناكامیها و فشارهای روانی مردم رو به افزونی گذاشته و زندگی را به كام برخی تلخ كرده است. افراد دیگر به ارضای نیازهای اولیه راضی نیستند و نیازهای جدیدی بر گستره نیازهای قبلی پا بر عرصه وجود گذاشته است. گاهی شكستها و ناكامیها باعث دلسردی در حل مسائل میشود و درواقع درماندگی آموختهشده ایجاد میشود. به نظر میرسد، شكستها كمتر باعث بروز عاطفه منفی در افراد شاد میشود و هر شكست با خوشبینی تجربهای برای رسیدن به پیروزی تلقی میگردد. اما شادی، خصوصیتی است كه تحت تأثیر ویژگیهای سرشتی و شخصیتی فرد (خصوصاً درونگرایی و برونگرایی) قرار دارد. از طرف دیگر تحت تأثیر تجارب و یادگیری نیز قرار دارد. درواقع شادی همانند ثروتی است كه میتوان آن را از دست داد و یا اینکه بر آن افزود. با بهره گرفتن از روشهای شادیبخش در جریان آموزش، میتوان علاوه بر ایجاد محیطی رضایتبخش برای همسران با بسیاری دیگر از مشكلات ازجمله میزان بیحوصلگی و كسالت ، امراض جسمی و روحی و درنهایت مسئله ، مقابله شود و محیطی فراهم شود كه آرامش را ارمغان آورد. در دهه های اخیر خانوادهها با مسائل متعددی مواجه شدهاند که اثر سوئی بر کارکرده مطلوب آن ها داشته است . در دوران معاصر ، خانواده ایرانی نیز ، در معرض تغییرات ساختاری قرارگرفته که همین امر روابط موجود میان اعضای خانواده را دچار دگرگونی نموده است (عامری ،1381).رابطه زناشویی میتواند دستمایه شادی و در غیر این صورت منبع بزرگ رنج تأمل باشد . عشق با دنیایی از امید شروع میشود : امید به اینکه روزی احساسمان را درک کنند.و ما را بپذیرند ، امید به اینکه به تعلقخاطر برسیم ، حمایت شویم و امنیت خاطر داشته باشیم ، امید به شور و اشتیاقی عمیق ، رؤیای پیوندی پردوام . اما گاه این امید در برخورد با واقعیتهای عشق رنگ میبازد نیازها برآورده نمیشوند. خشم فاصله میاندازد ، داوریها مسئلهساز میسازند ، احساس تنهایی حاکم میگردد(بالک1، مک کی2 و فانینگ 3، 1994 ، ترجمه قرا چه داغی ،1384)ازدواج وزندگی خانوادگی نمونههای کوچکی از خود زندگی هستند و میتوانند لذت و یا درد بیپایان ایجاد کنند. ازدواج و خانواده سالم میتواند منبع ارزشمندی برای دورههای سخت زندگی باشد . برعکس ، روابط ناسالم و معیوب میتوانند مشکلاتی را ایجاد کنند که حتی به نسلهای بعدی نیز منتقل شود . شاید بتوان گفت یکی از قدیمیترین پیوندهای ارتباطی بشر، ازدواج است . درواقع هدف اصلی ازدواج ،ارتباط است . بدون ارتباط ازدواج و جهِ قانونی ندارد. ارتباطات زناشویی میتواند باعث شادی یا رنج باشد 1-Plaques 2- Mackay 3- Fanning .ارتباط زن و شوهر این امکان را میدهد که با یکدیگر به بحث و تبادلنظر بپردازند ، مشکلاتشان را حل کنند و از نیازهای هم آگاه پیدا کنند.زوجهایی که نتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند در یک وضعیت نامشخص قرار میگیرند . هدف ازدواج ارضای نیازهای طرفین است و روابط زوجین درواقع باهدف ارضای تمام سطوح نیازها صورت میگیرد . شاید همین دلیل است که شایعترین مشکلی که توسط زوجهای ناراضی مطرح میشود عدم موفقیت در برقراری رابطه است اگر همسران نیازهای خود را مطرح نکنند و یا در ارتباط با یکدیگر به نیازهای هم پی نبرند و به راهحل مثبتی جهت دستیابی به نیازهایشان نرسند ، استرس ، ناکامی ، سرخوردگی ، خشم و درنهایت دلزدگی بروز پیدا میکند (یانگ1 ولانگ2 ،1998)اما عوامل موفقیت روابط صمیمانه کدماند ؟ بعضیها میگویند موفقیت ازدواج بستگی به قدرت رؤیا دارد، بستگی به این دارد که تا چه اندازه به عشق متعهد هستید . جمعی دیگر موفقیت روابط صمیمانه را به بخت و اقبال نسبت میدهند ، اینکه بتواند شخص مناسب خود را پیدا کنید ، کسی که با او همخوانی داشته باشید . جمعی دیگر هم به شور و اشتیاق و به وجود علایق و یا ارزشهای مشترک اشاره میکنند . بعد از بررسی صدها رابطه به این نتیجه رسیدیم کسانی که در روابط صمیمانه خود موفق میشوند از مهارتهای ویژهای برخوردارند . محقق در این پژوهش به آموزش صمیمیت در خانواده و اثر آن برافزایش نشاط و شادکامی پرداخته است. تا نقش هر یک از این متغیرها را تعیین کند. 1-4- اهداف تحقیق : 1-4-1-هدف کلی : تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود نشاط و شادکامی معلمان 1-4-2-اهداف جزی : تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود خود پندارهی معلمان ابتدایی تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده برافزایش نشاط و شادکامی معلمان ابتدایی تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود رضایت از زندگی معلمان ابتدایی 3- تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود آمادگی روانی معلمان ابتدایی 4- تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود احساس زیباشناختی معلمان ابتدایی 5- تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود سر ذوق بودن معلمان ابتدایی 6- تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود خودکارآمدی معلمان ابتدایی 7- تعیین اثربخشی آموزش چندرسانهای صمیمیت در خانواده بر بهبود امیدواری معلمان ابتدایی 1-Yang 2-lang 1-5- فرضیات تحقیق : 1-5-1- فرضیه اصلی: آموزش صمیمیت در خانواده به شیوه چندرسانهای موجب بهبود نشاط و شادکامی معلمان ابتدایی میگردد. 1-5-2- فرضیههای فرعی : 1-آموزش صمیمیت در خانواده به شیوهی چندرسانهای موجب بهبود خود پندارهی معلمان ابتدایی میگردد. 2- آموزش صمیمیت در خانواده به شیوهی چندرسانهای موجب بهبود رضایت از زندگی معلمان ابتدایی میگردد. 3- آموزش صمیمیت در خانواده به شیوهی چندرسانهای موجب بهبود آمادگی روانی معلمان ابتدایی میگردد 4-آموزش صمیمیت در خانواده به شیوهی چندرسانهای موجب بهبود احساس زیباشناختی معلمان ابتدایی میگردد. 5- آموزش صمیمیت در خانواده به شیوهی چندرسانهای موجب بهبود سر ذوق بودن معلمان ابتدایی میگردد. 6- آموزش صمیمیت در خانواده به شیوه چندرسانهای موجب بهبود خودکارآمدی معلمان ابتدایی میگردد. 7- آموزش صمیمیت در خانواده به شیوهی چندرسانهای موجب بهبود امیدواری معلمان ابتدایی میگردد. 1-6- تعاریف مفهومی و عملیاتی : 1-6-1تعاریف مفهومی : 1-6-1-1- تعریف مفهومی چندرسانهای : واژه چندرسانهای به گردآوری انواع مختلفی از فناوریهای دیداری و شنیداری باهدف ارتباط برمیگردد. انواع مختلف چندرسانهای شامل متن. صوت . گرافیک .پویانمایی و انواع شبیهسازیها میباشند .چندرسانهای تلفیقی از دو یا چند شکل رسانهای است که برنامه آموزشی را عرضه میکند. (عطاران ،1382) 1-6-1-2- تعریف مفهومی صمیمیت در خانواده : پیوند همدل و خالصانه،خانواده به معنی اهل خانه ، مجموع افراد دارای پیوند سببی یا نسبی که در زیر یک سقف زندگی میکنند 1-6-1-3- تعریف مفهومی نشاط شادکامی :شادکامی و نشاط ، حالتی است که در آن ، شخص ، تمایل به تغییر مثبت دارد و به تعبیر د دیگر ، نشاط یعنی سرزندگی و آمادگی برای پیشرفت . 1-6-2 –تعاریف عملیاتی : 1-6-2-1- تعریف عملیاتی چندرسانهای : چندرسانهای تلفیقی از دو یا چند شكل رسانهای است كه برنامه آموزشی را عرضه میکند . برخی تعامل را یک ویژگی مهم برای چندرسانهای های آموزشی دانستهاند و آن را یک كیوسك اطلاعاتی متعامل دانستهاند .از چند رسانهایها برای بهکارگیری نظریات آموزشی گوناگون میتوان استفاده كرد . 1-6-2-2-تعریف عملیاتی صمیمیت در خانواده : میزان ارتباط اعضای خانواده با یکدیگر و بیان مشکلات و مسائل شخصی در خانواده،اظهارنظر فرد در خانواده راجع به مسائل مختلف،وجود احترام،ابراز احساسات به یکدیگر،منظور از خانواده پدر و مادر ،خواهر یا برادر. 1-6-2-3- تعریف عملیاتی نشاط و شادکامی : روان انسان در مقابل عوامل بیرونی و درونی ، واکنشهای مختلفی را از خود نشان میدهد که به آن ها ” هیجان ” میگویند . یکی از جنبههای هیجان – که گاه مثبتاند و گاه منفی – ، ” شادی ” است که با واژههایی چون ، سرور ، نشاط و خوشحالی ، هممعناست . تعریفهای پراکنده ه ای از این هیجان شده است و در آن ها ” شادی ” به : مجموع دردها ، ترکیبی از عاطفه مثبت بالا و عاطفه منفی پایین ، احساس مثبتی که ناشی از حس ارضا و پیروزی است ، و ……. معنا شده است . فصل دوم ادبیات پژوهش یكى از نشانههاى افرادى كه داراى روابط صمیمانه هستند شادى و شادكامى است. ژ.آ. هدفید1، بینِ خوشى، نشاط و شادكامى تفاوت قائل شده و براى هریک تعریفى جداگانه ارائه كرده است. وى معتقد است: «خوشى» احساسى است كه از لذایذ جسمى حاصل مىشود؛ یعنى خوشى بدنى و جسمى و رضایت خاطر و اقناع غرایز جسمى. ولى «نشاط» در درجه بالاتر قرارگرفته است؛ به این معنا كه تنها مربوط به احساسات و لذایذ جسمى نیست، بلكه ارتباط با لذایذ روانى نیز دارد؛ مثلاً، نشاطى كه از احساس مادرى دست مىدهد و یا نشاطى كه در موفقیتهاى مخصوص انجام كارها حاصل مىشود. وى معتقد است: «شادكامى» مقامى بالاتر از نشاط دارد؛ زیرا در حقیقت، حالت عاطفى مخصوصِ حاصله براى شخص، پس از موفقیتهاى واقعى و نیل به هدفهایش هست. شخص شادكام، فردى است كه به علت احساس رضایت خاطر عمیق و دائمی خود، همیشه آرامش خاطر دارد. بنابراین، شادى امرى نسبى و مبتنى بر اهداف انسان در زندگى است. منتها درصورتیکه منشأ شادى و خوشحالى كسى متاع دنیا باشد، این فرد در حقیقت از یک زندگى آرام و باثبات بهره مند نیست؛ زیرا با از دست دادن هر بهره و نعمتى مأیوس و ناامید مىشود؛ بنابراین، همواره در اضطراب و نوسان، میان احساس خوشبختى و احساس ناامیدى به سر مىبرد. اما اگر منشأ شادى و خوشحالى كسى، ایمان به خدا و تقوا و عمل صالح و پیروى از روش الهى در زندگى باشد، چنین كسى درواقع، احساس خوشبختى حقیقی مىكند.در زندگی مشترک وقتی عشق و مهر و محبت و مشارکت عادلانه بین زوجها حاکم باشد ، صمیمیت به وجود میآید . صمیمیت در روابط زناشویی دارای جنبههای قوی عاطفی و اجتماعی است که به پویایی و تداوم زندگی مشترک کمک فراوان میکند.
پایان نامه بررسی ارتباط بین وجدان کاری با انضباط اداری از دیدگاه مدیران و کارکنان ادارات و نهادهای شهر گرمسار Contents .. 6 .. 7 .. 7 .. 8 .. 8 .. 10 .. 11 .. 11 .. 11 .. 14 .. 14 .. 14 .. 14 .. 15 .. 16 .. 16 .. 17 .. 18 .. 18 .. 19 .. 20 .. 21 … 23 .. 24 .. 24 .. 27 .. 28 .. 34 .. 34 .. 35 .. 36 .. 38 .. 40 .. 40 .. 42 .. 47 .. 48 .. 48 .. 48 .. 49 .. 51 .. 64 .. 64 .. 68 .. 69 .. 70 .. 70 .. 71 .. 71 .. 71 72 .. 72 .. 72 73 73 .. 74 .. 74 .. 75 .. 75 .. 76 .. 77 .. 78 .. 79 .. 80 .. 80 .. 84 .. 86 .. 88 .. 90 .. 90 .. 90 .. 90 .. 91 .. 92 .. 95 .. 98 .. 98 .. 99 .. 99 .. 100 .. 100 .. 100 .. 101 .. 101 .. 102 .. 102 .. 104 .. 104 .. 105 منابع انگلیسی.. 108 .. 109 چکیده هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه بین وجدان کاری با انضباط اداری از دیدگاه مدیران و کارکنان این نهادها و ادارات در شهر گرمسار بوده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه کارکنان رسمی ادارات و نهادهای شهرستان گرمسار میباشد که بر اساس اطلاعات موجود برابر با 196 نفر میباشدمهمترین ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه استاندارد کاستا و مک کرای (1992) است که مشتمل بر 16 سوال 5 گزینه ای (کاملا مخالف ، مخالف ، نظری ندارم ، موافق و کاملا موافق ) است که بر مبنای موضوع و فرضیات پژوهش بوده و دارای روایی و پایایی می باشد. همچنین برای تعیین قابلیت اعتماد ابزارهای اندازهگیری و یا بعبارت دیگر برای تعیین پایایی طرح مزبور و پس از حصول اطمینان از روایی ابزار اندازهگیری پرسشنامه آماده شده در بین 30 نفر از کارکنان توزیع و پس از تكمیل توسط آنها، ضریب آلفای كرانباخ با بهره گرفتن از نرمافزار SPSS استخراج شده و پس از اینكه پایائی سئوالات تحقیق از طریق آلفای كرانباخ حاصل شد که عدد 7/0 به دست آمد.این پرسشنامه استاندارد می باشد و در تحقیقات زیادی از آن استفاده شده است، در همه ی پژوهش هایی که در زیر آمده است روایی مورد تأیید قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان داد بین وجدان کاری و انضباط اداری از دید کارکنان ادارات و نهادهای شهرستان گرمسار ارتباط معناداری وجود دارد و انضباط اداری از طریق وجدان کاری در ادارات و نهادهای گرمسار قابلیت پیشبینی دارد. واژگان کلیدی: وجدان کاری، انضباط اداری، ادارات و نهادها، شهرستان گرمسار فصل اول کلیات تحقیق مقدمه فطرت انسان موافق كار و كوشش و تلاش است ، این « كار » است كه او را از بدویت به مدنیت كشانده و از مدنیت به آدمیت و حتی به ابدیت رهنمون میسازد به راستی « كار » وسیله قدرتمندی است كه دست جانشین خدا را میگیرد و او را در خدمت خدا میگمارد. بطوریكه در این زمینه آیات مكرری در كتاب مقدس قرآنكریم آمده است چنانچه میفرماید:«و ان لیس الانسان الا ما سعی» (سوره مباركه نجم، آیه 39 ). هنگامی كه انسانها برای انجام فعالیتی به سازمانی میپیوندند ، آنان یک پیوند روانشناختی نانوشته میبندند . اگرچه به طور معمول از چنین كاری نا آگاه هستند . این پیمان افزوده بر پیمان اقتصادی است كه برای دستمزدها ، ساعتهای كار ، ویژگیهای محل كار بسته میشود پیمان روانشناختی وضع درگیری روانی هر كارمند را با نظام تعیین میكند. كارمندان میپذیرند كه میزانی از كار و كوشش را به نظام بدهند ولی در برابر آنان درخواستی بیش از پاداشهای اقتصادی از نظام دارند (دیوس و نیواستورم، 2010، 7). وجدان كاری افراد در سازمان تحت تاثیر قرارداد رسمی و روانشناختی و نیز عوامل دیگری است كه با آنها مواجه است . آشكار است كه وی در زمان پیوستن به سازمان دارای وجدان كاری میباشد و اگرچه كم و كیف آن با گذشت زمان تغییر مییابد . با وجود این ، وی با پیشینهای از وجدان كاری به سازمان وارد میشود (عباس زاده، 1384، 21 ) . طبیعی است كه مدیران ارشد هر سازمان به انحاء مختلف قصد ارتقاء وجدان كاری و انضباط اجتماعی افراد را خواهند داشت در برخی از سازمانها، مدیریت سطوح عالی به منظور تضمین برقراری كوششهای جدی در ارتقای وجدان كاری و انضباط اجتماعی یک نفر از مدیران را برای انجام امور منصوب میكند و در برخی دیگر از سازمانها سیاستهای دیگری برای ارتقاء وجدان کاری کارکنان در نظر گرفته می شود. 1-1 بیان مساله چندی است اصطلاح «وجدان کاری» به فرهنگ اداری کشور راه یافته و مورد توجه مدیران ارشد قرار گرفته است اما تا به حال گام های اساسی در جهت شناسایی و اعمال حاکمیت وجدان کاری در جامعه برداشته نشده است. وجدان کاری را می توان رضایت قلبی و التزام عملی نسبت به وظایف تعیین شده برای انسان تعریف کرد. با این شرط که بدون هرگونه سیستم نظارتی، شخص وظایف خود را به بهترین نحو ممکن به انجام رساند. مطالعات نشان می دهد که برای فعالیت تمامی گروه های سازمانی وجود انضباط امری ضروری است. اعضای هر گروه باید میل و خواسته های شخصی خود را کنترل کنند و برای نفع همگانی،همکاری کنند.به عبارتی دیگر آنها باید خودشان را به نحوی منطقی با کدهای رفتاری تدوین شده توسط مدیریت سازمان تطبیق دهند و از این طریق با اهداف سازمانی،سازگاری یابند.اگر اعضای یک سازمان،شرکت،اتحادیه و یا یک ملت توسط برخی از قوانین و مقررات حاکم بر آن اجتماع پذیرفته نشوند،آن سازمان با تهدید و نابودی روبرو خواهد بود و بروز هرج و مرج قطعی خواهد شد.در یک سازمان،مهارت در ایجاد یک فضای سالم انضباطی از مهمترین ویژگیهای مسئولان آن سازمان است.برخی از مسئولان قادرندمیزان تمایل به تطبیق با قوانین و مقررات سازمان را در بین کارکنان خود وسعت بخشند. برخی کارکنان بدون اعمال قدرت ظاهری سرپرستان و مسئولان،خود همکاری و سازش می کنند و حتی خود را با مقررات تطبیق می دهند.از ســوی دیگر برخی از مسئولان فقط به گونه ای می توانند عمل کنند که توسط اکثر افرادبه نظر نوعی تنبیه یا تهدید می آید و گروهی دیگر هم افراد را آزاد می گذارند که هر آنچه را که مایلند انجام دهندوتخلفات ظاهری از قوانین را هم با دیده اغماض می نگرند.(حاجی کریمی،1389، ۴۸۸) نیروی انسانی یکی از مهمترین ثروتهای هر ملتی را تشکیل می دهد. این منبع از دیرباز مورد توجه و عنایت اندیشمندان بوده و هست. در زمان های گذشته به دلیل عدم پیچیدگی مشاغل ، کمیت نیروی انسانی بیشتر مدنظر بوده است ولی از زمان انقلاب صنعتی به این سو که پیچیدگی مهارتها افزایش یافت و تخصص های فراوانی پیدا شده ، کیفیت استفاده از نیروی انسانی بیشتر مدنظر قرار گرفت. لذا وجود ساختاری مناسب ، روش های اجرایی کارامد و از همه مهمتر نیروی انسانی با وجدان و منضبط از ضروریاتی می باشد که امروزه باید مورد توجه مدیران قرار گیرد.(یاراحمدی خراسانی،1387، 47) وجدان کاری پدیده ای روانی ، اجتماعی است که در نهاد انسان شکل می گیرد و انسان به آن اعتقاد پیدا می کند و در محیط کار و زندگی اجتماعی آن را به کار می بندد. شرایط اجتماعی ، نوع و ماهیت روابط و مناسبات اجتماعی و میزان و سطح وجدان کاری در افراد موجب افزایش کارایی و بهره وری می شود.(بختیاری،1387، 112) از طرفی انضباط یک هنجار اجتماعی است که برای تداوم زندگی اجتماعی و ایجاد نظم اجتماعی در جامعه پدید آمده است.در ادارات و سازمانها نیز وجود انضباط اداری امری لازم و ضروری است. هر چقدر روابط و مناسبات اداری بر اصول انسانی و عدالت استوارتر باشد ، انضباط اداری نیز از سطح بالاتری برخوردار میشود. (میرسپاسی،1383، 63) شهرستان گرمسار نیز با دارابودن ادارات ونهادهای فراوان و کارکنان بسیار ، با مشکلات بسیاری در زمینه اهمیت مدیران و کارکنان در زمینه اهمیت به وجدان کاری روبروست. به طوریکه بسیاری از نهادها وادارات این شهرستان با عدم انضباط اداری مواجه هستند و این امر در میزان رضایت مدیران رده بالا و همینطور ارباب رجوع تاثیرات منفی زیادی داشته است.لذا با توجه به رابطه تنگاتنگ وجدان کاری و انضباط اداری قصد داریم در این پژوهش با انتخاب این موضوع به بررسی این ارتباط از دیدگاه مدیران و کارکنان این نهادها و ادارات در شهر گرمسار پرداخته و راهکارهای موثری را در جهت بهبود انضباط اداری ارائه کنیم. 1-2 اهمیت و ضرورت تحقیق اگرچه مردم ما در برخی از زمینههای اجتماعی نظیر فعالیت میلیونی آنان در جبهههای نبرد دفاع مقدس، با فداكاری و از خودگذشتگی، سطح عالیتری از «وجدان كار» را به نمایش گذاشته، از مرز انسانهای عادی مقیّد به مظاهر مادی زندگی خاكی عبور كرده و بارها خود را به حدود ملكوتی نزدیک ساختند، و اگرچه به فعالیتهای دسته جمعی و با كار و كوشش صادقانه و خادمانة خود در جبهههای سازندگی و بازسازی، فراتر از تحلیلهای رفتاری كتابهای علمی عمل كردند، با وجود این، میزان كار در مؤسسات مختلف به ویژه در موسسات دولتی از نظر كمّی و كیفی در امتداد توانائی بالقوة فوق نبوده است .(حسن دخت 1384 ). نه تنها كم كاری، كه یكی از جلوههای بارز وضعیت كاری در كشور ماست بلكه عدم احساس مسئولیت، عدم حضور در محل كار، عدم پاسخگویی و راهنمائی صحیح مراجعین به اداره، حیف و میل و یا حداقل عدم محافظت از اموال دولتی، عدم توجه به كیفیت كار، گرایش به آسان طلبی و و «عدم انضباط و وحدت، و توجه به كار و اخلاق مناسب و ایمان به انجام وظائف كه در مورد اكثر كشورهای در “حال توسعه” نیز صادق است» (طاهری،1388، 8 ). از جمله موارد بارزی هستند كه در ادارات و موسسات كشورمان حتی بدون باریک بینی و دقت بسیار، قابل رؤیت بوده و بر همگان آشكار است. در یک بررسی مختصر كه توسط عباسزاده صورت گرفت، مدیران اظهار داشتند كه در حدود 70% مردم، 50% كاركنان و 40% خود مدیران ما دارای وجدان كار ضعیفی هستند. با توجه به اینكه ادراك ما از امور، بخش مهمی از علل رفتار و نگر ش ما را تشكیل میدهد، بدین ترتیب باید پذیرفت كه مدیران ما نیز ضمن اذعان و پذیرش ضعف وجدان كار مردم به معنی اعم، خود نیز در داخل همین چرخه قرار میگیرند (همان منبع ). به همین دلیل و با توجه به مشکلاتی که در ادارات و سازمان های شهرستان گرمسار وجود دارد بنا داریم در این پژوهش به بررسی مسائل مربوط به وجدان کاری و انضباط اداری در این شهرستان بپردازیم. 1-3 اهداف تحقیق
تابستان 94
فهرست مطالب
Contents
1-1)مقدمه 8
1-2) بیان مسئله 10
1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش 14
1-4) اهداف پژوهش: 16
1-4-1) هدف کلی : 16
1-4-2) اهداف فرعی 17
1-5) فرضیه های پژوهش 17
1-6) متغیر های پژوهش 17
1-7) تعریف مفاهیم اساسی پژوهش 18
1-7-1) تعاریف نظری: 18
1-7-2) تعریف عملیاتی متغیرها: 18
2-2) تعریف هوش 22
2-3) مفهوم هوش ٬ انواع و نفش تربیتی آن 24
2-4) مـعنویت 27
2-5) دیدگاه های روانشناسانه به معنویت 27
2-5-1) دیدگاه رفتارگرایی شناختی نسبت به معنویت: 27
2-5-2) دیدگاه انسانگرایی نسبت به معنویت: 28
2-5-3) دیدگاه روانشناسی فرافردی نسبت به معنویت: 30
2-5-4) رویکردهای التقاطی و یکپارچه: 30
2-5-5) دیدگاه اِلکینز درباره معنویت 31
2-6) پیشینه هوش معنوی 32
2-7) تعاریف هوش معنوی 33
2-8) تاریخچه هوش معنوی 36
2-9) دیدگاه های مختلف درباره مولفه های هوش معنوی: 37
2-9-1) دیدگاه کینگ درباره هوش معنوی 37
2-9-2) دیدگاه ایمونزدرباره هـوش مـعنوی 37
2-9-3) دیدگاه مک مولن درباره هوش معنوی 39
2-9-4) دیدگاه زوهر و مارشال(2000) درباره هوش معنوی 39
2-9-5) مدل وگان درباره هوش معنوی: 39
2-9-6) مدل بروس لیچفیل درباره هوش معنوی 40
40
2-9-8) دیدگاه گاردنر درباره هوش معنوی 42
الف :هوش منطقی ـ ریاضی 43
ب: هوش زبانی ـ کـلامی 43
پ :هوش دیداری ـ فضایی 43
ت: هوش موسیقیایی 44
ج: هوش بدنی ـ جنبشی 44
چ:هوش بـین فـردی 44
ح:هوش درون فـردی 45
خ: هوش وجودی 45
خ: هوش طبیعت گرا 45
2-10) مؤلفه های هوش معنوی در اسلام 46
2-11) تعاریف کیفیت زندگی 48
2-12) تاریخچه کیفیت زندگی 51
2-13) عوامل موثر بر کیفیت زندگی 53
2-14) ویژگی های کیفیت زندگی 54
2-15) مبانی نظری کیفیت زندگی 56
2-15-1) رویکردهای مختلف به مفهوم کیفیت زندگی 56
2-15-2) رویکرد فلسفی به مفهوم کیفیت زندگی 57
2-15-3) رویکرد اقتصادی به مفهوم کیفیت زندگی 58
2-15-4) رویکرد روانشناختی مفهوم کیفیت زندگی 59
2-15-5) رویکرد مکتب تضاد بر مفهوم کیفیت زندگی 60
2-15-6) رویکرد روان شناختی اجتماعی و جامعه شناختی مفهوم کیفیت زندگی 60
2-15-7)نظریه یادگیری اجتماعی 61
2-15-8) کنش متقابل نمادین و مفهوم کیفیت زندگی 62
2-15-9) دیدگاه بوم شناسی بر مفهوم کیفیت زندگی 64
2-15-10) رویکرد مطلوبیت گرایی 65
2-16) مفهوم کیفیت زندگی از نگاه سایر نظریه پردازان 66
2-17) پیشینه پژوهش 70
2-17-1) تحقیقات داخلی انجام شده 70
2-17-2) تحقیقات انجام شده خارجی 74
3-1) مقدمه 78
3-2) روش تحقیق (روش اجرای تحقیق ) 78
3-3) روش های جمع آوری اطلاعات و داده های تحقیق 78
3-4) جامعه آماری تحقیق 79
تحقیق 79
3-6) متغییرهای تحقیق 79
3-7) ابزارهای اندازه گیری تحقیق ( مشخصات پرسشنامه ها ) 80
تحقیق 82
3-9) پایائی ابزارهای اندازه گیری تحقیق 83
3-10) روش های آماری تجزیه و تحلیل داده های تحقیق 84
4-1) بخش توصیفی 86
4-2) یافته های پژوهش 89
5-1) بحث و نتیجهگیری 99
5-2) پیشنهادهای پژوهش 100
5-3) توصیف داده ها 102
5-4) تبیین داده ها 103
تحقیق 105
5-6) پیشنهادات 105
5-6-1) پیشنهادهای پژوهشی 105
5-6-2) پیشنهادهای کاربردی 107
5-7) فهرست منابع 109
5-7-1) منابع فارسی 110
5-7-2) منابع انگلیسی 113
چکیده
هدف از پژوهش،حاضر تعیین رابطۀ هوش معنوی و بهزیستی معنوی با کیفیت زندگی درمعلمان مقطع ابتدائی شهرستان گرمسار بود.پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ شیوه گردآوری و تحلیل داده ها تویفی همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش عبارت از تمامی معلمان مقطع ابتدائی شهرستان گرمسار بود که در سال تحصیلی 93-94 در این شهرستان به کار اشتغال داشتند( تعداد 267 نفر). بر اساس جدول مورگان و نمونه گیری تصادفی طبقه ای ، نمونه ای با حجم نمونه پژوهش157 انتخاب شد.به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه خود سنجی هوش معنوی کینگ(2008)، پرسشنامه بهزیستی معنوی پالوتزیان والیسون(1982)،پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت(1998) استفاده شد. روایی پرشس نامه ها با بهره گرفتن از روایی محتوایی و پایایی آنها با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ بررسی و مورد تائید قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری، ضریب همبستگی پیرسون وآزمون رگرسیون استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که بین هوش معنوی و بهزیستی معنوی، با کیفیت زندگی رابطۀ مثبت و معنادار وجود دارد. بنابراین، می توان گفت:هوش معنوی دربرگیرندة مجموعهای از توانایی ها و ظرفیتها می باشد که از منابع معنوی در جهت افزایش بهزیستی و انطباق پذیری فرد استفاده می کند.
کلیدواژه ها: هوش معنوی، بهزیستی معنوی، کیفیت زندگی.
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1)مقدمه
مفهوم تحلیلی غرب از هوش، بیش تر شناختی است و شامل پردازش اطلاعات میشود؛ در حالیکه رویکرد ترکیبی شرق نسبت به هوش، مولفههای گوناگون عملکرد و تجربه انسان از جمله شناخت، شهود و هیجان را در یک ارتباط کامل (یکپارچه) در بر میگیرد. (نازل 2004 به نقل از سهرابی 1386). در سالهای اخیر معنویت به عنوان یک جنبهی مهم از کنش انسان گرایانه که در رابطهی پایایی با سلامت و بهبودی دارد مورد توجه قرار گرفته است (مک دونال، 2002). معنویت تشابهاتی با مذهب دارد ولی دارای مفهومیگسترده تر و وسیع تر از مذهب میباشد. مذهب اغلب به مراسم وتشریفات خاصی نیاز دارد(با توجه به فرهنگ) و اغلب وابسته به دولت است در حالیکه معنویت یک نیروی درونی و نامرئی است(وونگ، 2010) و با احساس خصوصی خود، دیگران، دنیا یا جهان و تعالی پیوند بیش تری دارد.
هوش معنوی سازههای معنویت و هوش را درون یک سازهی جدید ترکیب میکند. معنویت با جستجو و تجربه به عناصر مقدس، معنا و هوشیاری اوج یافته هوش معنوی، مستلزم تواناییهایی است که از چنین موضوعات معنوی برای تطابق و کنش اثربخش و تولید محصولات و پیامدهای با ارزش استفاده میکند(آمونز، 1999).
گاردنر، (1999) مهارتهای ارائه شده در هوش معنوی، از قبیل مراقبه، خلسه، رویا دیدن متعالی شدن و لمس پدیدههای معنوی، روانی و ذهنی را قابل قبول دانست و سیسک و تورانس (2001) ضمن موافقت با این مهارتها شهود و الهام را بدان اضافه کردند(سیسک، 2008).
حال هوش معنوی بعنوان ظرفیت انسان برای پرسیدن سوالات نهایی درباره معنای زندگی و تجربیات همزمان و ارتباط یکپارچه بین ما و دنیایی که در آن زندگی میکنیم تعریف شده است (ولمن، 2001). از آنجائیکه بشر همواره در پی رسیدن به شادی و نشاط، ذوق و خلاقیت، امید و آرامش، سلامت روح و روان و تمامیارزشهای انسانی است، هوش معنوی میتواند زندگی درونی و روح را با زندگی بیرونی و کار در دنیا، یکپارچه و هماهنگ سازد و موجب شادکامیو بهزیستی گردد(و گان، 2002). بنابراین میتوان هوش معنوی را راهی برای رسیدن به سعادت و کیفیت زندگی مطرح کرد. طبق آیات متبرک قرآن کریم نیز زندگی با کیفیت مطلوب، ریشه در اعتقادات و آموزشهای دینی مسلمانان دارد (حیات طیبه) (سوره مبارکه نحل، آیه 97).
کیفیت زندگی نیز به شیوههای گوناگون تعریف شده است (دنیس و همکاران، 1993، دیکرز، 1997). برخی محققان صرفا جنبههای مرتبط با سلامت در کیفیت زندگی را مدنظر قرار می دهند و آن را مستقیما به دو مقوله جسمیو روانی معطوف میدارند و معتقدند که سایر مقولههای اجتماعی و محیطی را نباید در حوزه کیفیت زندگی وارد کرد(تومانس، 1987). در مقابل گروهی دیگر، بر این عقیده استوارند که عوامل بسیاری در زندگی با کیفیت مطلوب دخالت دارند و کیفیت زندگی ارتباط تنگاتنگی با وضعیت جسمی، روانی، اعتقادات شخصی، میزان خوداتکایی، ارتباطات اجتماعی و محیط زیست دارد. نهایتا یک توافق کلی در بین پژوهشگران وجود دارد که سازههای کیفیت زندگی متشکل از عوامل عینی و عوامل ذهنی (بهزیستی درونی) است. عوامل عینی شامل سطح سواد، سطح درآمد، شرایط کاری، وضعیت تأهل و امنیت، جایگاه اقتصادی، اجتماعی و شاخصهای ذهنی، براساس ارزیابی و برداشت افراد از میزان رضایت و شادی و نظایر اینها به دست میآییند. (لامبرت و نیبر، 2004).
بنابراین “کیفیت زندگی” اصطلاحی است که معمولا برای توصیف تصور انسانها از بهزیستی مورد استفاده قرار میگیرد(مورفی و ویلیامز، 1999؛ زاترا، ییر و کپل، 1977). و در تعاریف گسترده از کیفیت زندگی، مفاهیم آزادی عمل، احساس هدف داشتن، کسب موفقیت در رابطه با زندگی کاری، خانوادگی یا اجتماعی، صیانت نفس، احترام و بهزیستی فیزیکی و جسمانی مدنظر قرار میگیرد(فلس و پری، 1996؛ فنگان، 1978؛ گودانیسان و سنگلیون، 1989؛ مورفی و ویلیامز، 1999؛ استیورات و ویر، 1992).
1-2) بیان مسئله
کیفیت زندگی مفهوم وسیعی است که وضعیت آن به توسعه یافتگی جوامع بستگی دارد. در ابتدا این مفهوم در مقابل رویکرد صرف اقتصادی به توسعه شکل گرفت. الگوی توسعه اجتماع محور در قالب نگرشهای سنتی در علوم اجتماعی سابقهای دیرینه دارد. طوری که در طول حیات خود با فراز و نشیبهای زیادی روبرو بوده است( شعاری نژاد،1393). کیفیت زندگی کاری یکی از روش های ایجاد انگیزه و راه گشایی مهم درطراحی و غنی سازی شغلی است که ریشه آن در نگرش کارکنان به انگیزش است که امروز یکی از مهم ترین موضوعات در باب جامعه شناسی کار و شغل درسازمانهاست و توجه روز افزون و ویژهای را می طلبد.« کیفیت زندگی شامل کلیه اقداماتی است که برای حفظ و صیانت جسم و روح کارکنان به عمل می آید و موجبات رضایت و خرسندی و اعتماد آنان را فراهم می آورد(محب علی، 1393).کیفیت زندگی کاری فرایندی است که به وسیله آن همه اعضای سازمان اداره از راه مجاری ارتباطی مستمر بر هم اثر می گذارند. بر این اساس کیفیت زندگی کاری، سطح رضایت شغلی، احساس هویت سازمانی و سلامت اجتماعی در محیط کار می باشد. بنابراین کیفیت زندگی هم یک روش و هم یک هدف اخلاقی است (دولان و شولر،1383). کیفیت زندگی کاری یعنی نوعی نگرش افراد به شغل خود یعنی اینکه تا چه میزان اعتماد متقابل، توجه، قدر شناسی از کار جالب و فرصتهای مناسب برای سرمایه گذاری(مادی و معنوی) در محیط کار، توسط مدیران برای کارکنان فراهم شده است. در چه کیفیت زندگی کاری درون سازمان از طریق اندازه گیری رضایت، غیبت کم؛ و انگیزه بالا در کارکنان برآورده می شود( میرسپاسی،1386).امروزه توجهی که به کیفیت زندگی کاری می شود بازتابی از اهمیتی است که همگان برای آن قائلند. انسانها برای ارائه بهترین کوششهای خود در راه تحقق افراد سازمان، علاقه مندند بدانند که به انتظارات، خواسته ها، نیازها و شأن آن چگونه توجه می شود(بهمنی،1392).در این میان کیفیت زندگی کاری می تواند به عنوان یکی از متغیرهای تأثیر گذار باشد. هنگامیکه با کارکنان با احترام رفتار شود و آنان فرصت بیابند ایده های خود را ارائه داده و در تصمیم گیریها بیشتر دخالت کنند واکنشهای مطلوب و مناسبی از خود نشان خواهند داد.
از نظر ریچارد والتون«کیفیت زندگی عبارت است از میزان توان اعضای یک سازمان در برآورده نمودن نیازهای مهم فردی خود در یک سازمان از طریق تجربیات خود»
از نظر کامینگز« کیفیت زندگی کاری عبارت است از عکس العمل کارکنان نسبت به کار، به ویژه پیامدهای فردی آن در ارضای شغلی و سلامت روحی»
اصطلاح کیفیت زندگی کاری در سالهای اخیر رواج زیادی داشته است، اما در مورد معنای آن توافق کمی وجود دارد. حداقل سه استفاده رایج از این اصطلاح وجود دارد. اول اینکه کیفیت زندگی کاری اشاره به مجموعهای از نتایج برای کارکنان نظیر رضایتمندی شغلی، فرصتهای روان شناختی، امنیت شغلی، روابط مناسب کارفرما، کارکنان و میزان پایین حوادث دارد. شاید این شایعترین استفاده از این اصطلاح باشد. دوم اینکه کیفیت زندگی کاری، هم چنین به مجموعه ای از کارها یا عملکردهای سازمانی نظیر مدیریت مشارکتی، غنی سازی شغلی سیستم پرداختی که عملکرد خوب را تشویق می کند، تضمین شغلی و شرایط کاری مطمئن اشاره دارد.بالاخره کیفیت زندگی کاری اغلب به یک نوع برنامه تغییر سازمانی اشاره دارد( میرسپاسی،1386).
روند جدیدی که باعث اهمیت کیفیت زندگی کادر آموزشی و پرداختن به مسائل مربوط به کار آنها در سازمان علمی شده و نقش و رسالت این منبع استراتژیک را به عنوان یکی از عوامل تأمین کیفیت جامعه و بهره وری در سازمان های علمی و آموزشی و دولتی و بازرگانی و نهایتاٌ زیر بنای توسعه علمی، اقتصادی و اجتماعی فرهنگی می باشد
اگر معلمی واقعا اًحساس کند کیفیت زندگی کاری اش بهبود یافته است، اعم از اینکه نتیجه عملکرد خودش یا ناشی از سیاستهای سازمان در جهت افزایش بهره وری باشد؛ این موضوع به او نیروی بیشتری جهت انجام کارمی بخشد. نتیجه طبیعی چنین فرایندی، ایجاد نیروی زندگی و جو فعال در داخل گروه و یا محیط آموزشی مدرسه می باشد. این فرایند در نهایت موجب افزایش بهره وری از نتایج مورد انتظار با توجه با استانداردهای فناوری یا تجهیزات شده؛ همین مطلب خود موجب انگیزه بیشتری برای کار بهتر و در نتیجه کیفیت زندگی کاری بهتری می شود. بنابراین کارایی و اثربخشی هر سازمان تا حد قابل ملاحظه ای به نحوة مدیریت و کاربرد صحیح و مؤثر منابع انسانی به آن بستگی دارد. قدر مسلم هر اندازه سازمانها و موسسات گسترش یافته و متنوع تر شود، مشکلات و اهمیت ادارة این نیروی عظیم افزون تر می گردد. از این رو مدیران باید به دانش و بینش لازم در جهت مواجه شدن در حل مشکلات این عامل پیچیده و حساس مجهز باشند.
هوش مفهومی است که از دیر باز آدمی به پژوهش و تفحص در مورد ابعاد ،تظاهرات و انواع آن علاقمند بوده است ، این پرسش همواره مطرح بوده است که هوش چیست ؟چگونه رشد می کند ؟ چه مولفه های دارد ؟… هوش رفتار حل مسئله به صورت سازگارانه است که در راستای تحصیل اهداف کاربردی و رشد سازگارانه جهت گیر شده است . وکسلر (1995 ) هوش را شامل توانای های فرد برای یک اقدام هدافمندانه ، تفکر منطقی و برخورد موثر با محیط تعریف می کند (حق شناس و همکاران 1389). هوش یکی از جذاب ترین و جالب ترین فرایند های روانی است که جلوه های آن در موجودات محتلف به میزان متفاوت مشاهده می شود هر چه موجودات از تکامل بیشتری بهره مند شوند از نظر هوشی نیز پیشرفته تر هستند و به همان نسبت از پیچیده گی بیشتری برخوردارند . واژه هوش کیفیت پدیده ی را بیان می کند که دارای حالت انتزائی بوده و قابل رویت نیست . همچنان که افراد بشر از نظر شکل و قیافه ی ظاهری با یکدیگر تفاوت دارند از نظر خصایص روانی مانند هوش ، استعداد ، رقبت و دیگر ویژگی های روانی و شخصیتی نیز بین آنها تفاوت های آشکاری وجود دارد با توجه به این که مفهوم هوش در حال حاضر از آشفتگی ها و سردر گمی های قابل توجهی برخوردار است و در تمام ابعاد نظری ، علمی “، اجتماعی ، هیجانی و معنوی نیز قابل بحث نیز می باشد. هوش معنوی ، از جهات مختلاف در سبز فایل احساس می شود یکی از این ضرورت ها در عرصه انسان شناسی توجه به بعد انسان از دیدگاه دانشمندان به ویژه کارشناسان سازمان بهداشت جهانی است که اخیرا ” انسان را موجود زیستی ، روانی ، اجتماعی و معنوی تعریف می کنند . ضرورت دیگری این موضوع ظهور دوباره کشش معنوی و جستجوی درک و روشن تر از ایمان و کاربرد آن در زندگی روزانه می باشد . سازه هوش معنوی یکی از مفاهیمی می باشد که در پرتوه توجه و علاقه روانشناسان به حوزه دین و معنویت صورت گرفته است (حسین دخت و همکاران 1392 ). هوش معنوی تکمیل کننده و معنا دهنده ی بخش های گوناگون زندگی است ( زوهرو مارشال 2000 ) .هوش معنوی برای حل مشکلات و مسائل مربوط به معنای زندگی و ارزش ها مورد استفاده قرار می گیرد و سوال های مانند آیا شغل من باعث تکامل من در زندگی می شود ؟ و یا آیا در شادی و آرامش روانی مردم سهیم هستم ؟ را در ذهن ایجاد می کند (حق شناس وهمکاران ،1389 ).این هوش متضمن اندیشیدن به معنای نمادین حواث و رویداد هاست تا درهمه تجربه های زندگی هدف و معنا را پیدا نماید . هوش معنوی ،نوعی هوش است که مسائل معنایی وارزشی را به ما نشان می دهد و مسائل مرتبط با آن را برای ما حل می کند و اعمال و رفتار ما را در گستره های وسیع از نظر بافت معنایی جای می دهد و همچنین معنا دار بودن یک مرحله زندگی را نسبت به مرحله دیگر مورد بررسی قرار می دهد (فراهانی و فره بخش ،1390 ). کینگ هوش معنوی را به عنوان یک مجموعه از ظرفیت های ذهنی تعریف می کند که در وحدت و یکپارچگی و کاربرد انطباقی جنبه های غیر مادی و مافوق هستی فرد و رسیدن به نتایجی از قبیل اندیشه ی وجودی عمیق ، بهبود معنا ، شناخت خویشتن برتر و سلطه بر ستوه معنوی شرکت دارند برای هوش معنوی چهار مولفه پیشنهاد شده است 1- تفکر انتقادی وجودی 2- تولید معنای شخصی 3- آگاهی متعالی 4- توسعه ستوه هوشیاری (کینگ ،2010).هوش معنوی یکی از هوش های چند گانه است و روش های متعددی را در بر میگیرد و می تواند زندگی درونی و روح را با زندگی بیرونی و کار در دنیا یکپارچه و هماهنگ سازد و ممکن است به شاد کامی و بهزیستسی افراد بینجامد (واگان ،2003 ). بهزیستی معنوی حالتی از سلامتی است که منعکس کننده احساسات، رفتارها و شناخت های مثبت از ارتباطات با خود، دیگران طبعیت و موجودی برتر است.بهزیستی معنوی باعث می شود فرد داری هویت یکپارچه، رضایت، شادی، عشق، احترام، نگرش های مثبت، آرامش درونی،هدف و جهت در زندگی باشد. بهزیستی معنوی قائل به دو بعد است. بعد اول، معنویت مذهبی است و در آن مفهوم فرد از وجود مقدس یا واقعیت نمایی به سبک و سیاق مذهبی بیان می شود و بعد دوم معنویت وجودی است که در آن تجربیات روانشناختی خواصی که در واقع ارتباطی با وجود مقدس یا واقعیت غایی ندارد مد نظر می باشد.بهزیستی معنوی، ارتباط هماهنگ و یک پارچه را بین افراد فراهم می کند و با ویژگی های ثبات در زندگی، صلح، تناسب و هماهنگی،احساس نزدیک با خویشتن، خدا، جامعه و محیط مشخص می شود بهزیستی معنوی نیروی یگانه ی است که ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی را هماهنگ می کند و برای سازگاری با هدف نهایی تعلیم وتربیت و سعادت ابدی لازم است وقتی بهزیستی معنوی به خطر بیفتد فرد ممکن است دچار اختلات روحی مثل احساس تنهایی ، افسردگی و از دست دادن معنا در زندگی شود که خود می تواند سازگاری در زندگی به ویژه حیات جاوید فرد را با مشکل مواجه کند(حسین دخت و همکاران ،1392).با توجه به این که معنویت یکی از ابعاد کیفیت زندگی می باشد و امیدواری نیز به نظر می رسد که می تواند بر بالا ترین کیفیت زندگی تاثیر گذار با شد پس در این تحقیق در صدد هستیم تا به بررسی رابطه ی بین هوش معنوی و بهزیستی معنوی و کیفیت زندگی معلمان ابتدای شهرستان گرمسار بپردازیم پس سوال اصلی در این تحقیق این است که آیا بین بین هوش معنوی و بهزیستی معنوی و کیفیت زندگی معلمان ابتدای شهرستان گرمسار رابطه وجود دارد ؟
1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش
اهمیت و ضرورت موضوع معنویت و مذهب به ویژه هوش معنوی، از جهات مختلف در سبز فایل احساس می شود یکی از این ضرورت ها در عرصه ی انسان شناسی توجه به بعد معنوی انسان از دیدگاه دانشمندان، به ویژه کارشناسان سازمان بهداشت جهانی است که اخیرا انسان را موجودی زیستی، روانی ، اجتماعی و معنوی تعریف می کند. همچنین گسترده ی معنویت و مذهب در بهداشت روانی است. پژوهش درباره ی معنویت امروزه در رشته های متنوعی از قبیل پزشکی، روانشناسی، انسان شناسی، عصب شناسی و علوم شناختی در حال پیشرفت است. متخصصان سلامت روان نیز قدرت هوش معنوی را تشخیص داده اند .
ضروت دیگر طرح این موضوع، ظهور دوباره ی کشش معنوی و نیز جستجوی درک روشن تری از ایمان و کاربرد آن در زندگی روزانه است. در زندگی مکانیزه قرن جدید بهداشت روانی افراد تنزل یافته است و سبک شیوه های زندگی امروزی، فشار های روانی ناشی از تغییرات سریع جوامع بشری، نادیده گرفتن سنتها و رسوم گذشتگان ، غلبه تکنولوژی برزندگی انسان و اطلاع رسانی اخبار ها که معمولا هیجان انگیز و فشارزا هستند همگی از جمله عواملی هستند که بهداشت روانی انسان را به خطر می اندازد.هوش معنوی ، موضوع جالب و جدیدی است که مطالب و نیز یافته های تجربی در مورد آن بسیار اندک است. هوش معنوی قادر است که هوشیاری یا احساس پیوند با قدرت برتر، با یک وجود مقدس را تسهیل کندیا افزایش دهد(در خشانی ،1391 ).تنها انسان است که از هوش معنوی برخوردار است، هوش تحول پذیر است و به انسان توانایی و قدرت می بخشد تا خلاق باشد و قوانین و نقشها را دستخوش تغییرات خود نماید، قادر به انجام اصلاحات بی شمار گردد و بتواند شرایط را به بهترین شکل متحول کند(عبداله زاده ،1388). بنابراین اهمیت و ضرورت طرح موضوع معنویت، به ویژه هوش معنوی، از جهات مختلف در سبز فایل احساس می شود. یکی از این ضرورت ها در عرصه ی انسان شناسی توجه به بعد معنوی انسان از دیدگاه دانشمندان، به ویژه کارشناسان بهداشت جهانی است که اخیرا انسان را موجودی زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی تعریف می کند.ضرورت دیگر طرح این موضوع ظهور دوباره معنوی و نیز حسستجوی درک روشن تری از ایمان و کاربرد آن در زندگی روزانه است. پژوهش درباره معنویت، امروزه در رشته های متنوع از قبیل پژشکی، روان شناسی، عصب شناسی و علوم شناختی در حال پیشرفت است. در راستای این جهت گیری معنوی و به موازات بررسی رابطه دین و معنویت مولفه روان شناختی دیگری به نام هوش معنوی مطرح شده است(ابراهیمی کوه بنایی،1390). از طرفی از جهت گیری های عمده و مهم روان شناسی امروز، علی الخصوص رویکرد روانشناسی مثبت نگر پیشگیری از بروز بیماری ها وارتقای بهداشت وسلامت روان و در واقع اقدامات پیشگیرانه در سطوح اولیه است، چرا که این امر فواید زیادی دارد از جمله کاهش هزینه ها ی انسانی و مالی از سوی دیگر پیدایش این گرایش نو با عنوان روان شناسی سلامت، مسئله بررسی بعضی از مولفه های آن را در اقشار جوامع واجب می سازد و از آن جایی که در جامعه ایرانی ارزشها و معیارهای فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی نسبت به جوامع دیگر متفاوت است و وجود این ابعاد فرهنگی و مذهبی و با فت جامع ما می تواند از عوامل موثر بر متغییر های پژوهش باشد، پس می تواند دلیلی برای بررسی موضوعات روان شناسی مثبت نگر و حوزه سلامت باشد. کیفیت زندگی و بهزیستی هم مفاهیمی هستند که به خاطر نقش و اهمیتی که در سلامت روانی افراد دارند بسیار مورد توجه قرار گرفته اند (شهبازی را د ،1390 ). طرفدارن نقش معنویت در بهبود سلامت روانی و سازگاری بین فردی تلاش های متعددی را جهت بر قراری ارتباط بین دو مفهوم سلامتی و معنویت تحت عنوان سازه بهزیستی انجام داده اند. مروری بر ادبیات تخصصی معنویت حاکی ازآن است که اغلب این تعاریف قائل به دو بعدی بودن معنویت هستند. بعد اول، معنویت مذهبی است و درآن مفهوم فرد از موجود مقدس یا واقعیت غایی به سبک و سیاق مذهبی بیان می شود و بعد دوم، معنویت وجودی است که در آن تجربیات روان شناختی خاصی که در واقع ارتباطی با وجود مقدس یا غایی ندارد؛ مد نظرمی باشد(هارتز،2005 ). بدین ترتیب بهزیستی معنویی را می توان حسی از ارتباط داشتن با دیگران، داشتن معنی و هدف در زندگی و داشتن اعتقاد و ارتباط با یک قدرت متعالی تعریف کرد(هاترز و همکارن، 1995) طبق نظر موبرگ(1978) بهزیستی معنوی یک سازه چند بعدی است که شامل یک بعد عمومی می شود و یک بعد افقی است.بعد عمومی آن ارتباط با خدا و بعد افقی آن به احساس هدفمندی در زندگی و رضایت از آن بدون در نظر گرفتن مذهب خاص اشاره دارد. الیسون (1983) بیان می کند که بهزیستی معنوی شامل یک عنصر خاص روانی اجتماعی و یک عنصر مذهبی است. بهزیستی مذهبی که عنصر مذهبی است، بیانگر ارتباط با یک قدرت برتر یعنی خدا است. بهزیستی وجودی عنصر روانی اجتماعی است و بیانگر احساس فرد از این که چه کسی است؟چه کاری و چرا انجام می دهد؟ و به کجا تعلق دارد؟ است. هم بهزیستی مذهبی و هم بهزیستی وجودی شامل تعالی و حرکت فرا تر از خود می باشند. بعد بهزیستی مذهبی ما را در رسیدن به خدا هدایت می کند. در حالی که بعد بهزیستی وجودی ما را فرار تراز خودمان و به سوی دیگران و محیط مان سوق می دهد. از آنجایی که انسان به عنوان نظامی یکپارچه عمل می کند این دو بعد در عین حال که از هم جدا هستند با هم تعامل و همپوشی دارند و در نتیجه ما احساس سلامت معنوی، رضایت و هدفمندی می کنیم( جعفری و همکاران ،1388 ). با توجه به اهمیت سازه بهزیستی معنوی و نقش ارتقاء کیفیت زندگی روانی افراد از یک سو و با عنایت به اینکه در ایران پژوهشی که رابطه هوش معنوی با بهزیستی معنوی و کیفیت زندگی را مورد بررسی قرار دهد کمتر صورت گرفته است. انجام چنین پژوهشی در بین معلمان که قشر نسبتا زیادی از افراد جامعه را تشکیل می دهند.حائز اهمیت فروانی است و گامی در جهت شناسایی عوامل موثری بر سلامت روانی می باشد.
1-4) اهداف پژوهش:
1-4-1) هدف کلی :
تعین رابطه هوش معنوی و بهزیستی معنوی با کیفیت زندگی معلمان ابتدائی شهرستان گرمسار
1-4-2) اهداف فرعی
تعین رابطه هوش معنوی و بهزیستی معنوی معلمان ابتدائی شهرستان گرمسار
تعین رابطه بهزیستی معنوی و کیفیت زندگی معلمان ابتدائی شهرستان گرمسار
تعین رابطه هوش معنوی با کیفیت زندگی معلمان ابتدائی شهرستان گرمسار
سوالات پژوهش
1-وضعیت کیفیت زندگی معلمان مقطع ابتدائی شهرستان گرمسار چگونه است؟
2- وضعیت هوش معنوی معلمان مقطع ابتدائی شهرستان گرمسار چگونه است؟
3-آیا بین کیفیت زندگی براساس وضعیت تاهل آنان تفاوت وجود دارد؟
4- آیا بین کیفیت زندگی معلمان و سن آنان رابطه وجود دارد؟
1-5) فرضیه های پژوهش
بین هوش معنوی و بهزیستی معنوی معلمان ابتدای شهرستان گرمسار رابطه وجود دارد
بین هوش معنوی و کیفیت زندگی معلمان ابتدای شهرستان گرمسار رابطه وجود دارد
بین بهزیستی معنوی و کیفیت زندگی معلمان ابتدای شهرستان گرمسار رابطه وجود دارد
بین هوش معنوی و بهزیستی معنوی با کیفیت زندگی معلمان ابتدائی شهرستان گرمسار رابطه وجود دارد
1-6) متغیر های پژوهش
در این پژوهش سعی بر آن شده است كه مطالعه روی هوش معنوی و بهزیستی معنوی با کیفیت زندگی معلمان مقطع ابتدائی شهرستان گرمسار انجام شود. از این رو کیفیت زندگی به عنوان “متغییر وابسته ” و هوش معنوی و بهزیستی معنوی به عنوان” متغییر مستقل” در نظر گرفته شده است.
1-7) تعریف مفاهیم اساسی پژوهش
1-7-1) تعاریف نظری:
هوش معنوی:
مفهوم هوش معنوی که در دهه های اخیر مطرح شده است دربردارندۀ نوعی سازگاری و رفتار حل مسأله است که بالاترین سطوح رشد را در حیطه های مختلف شناختی، اخلاقی، هیجانی، بین فردی و غیره شامل می شود و فرد را در جهت هماهنگی با پدیده های اطرافش و دستیابی به یکپارچگی درونی و بیرونی یاری می نماید(غباری بناب و همکاران، 1386).
بهزیستی معنوی:
حالتی از سلامتی است که بیانگر احساسات، رفتارها و شناختهای مثبت از ارتباط با خود، دیگران، طبیعت و موجودی برتر است(گومز و فیشر،2003)
کیفیت زندگی :
کیفیت زندگی یک مفهوم چند بعدی میباشد که سلامت جسمی، روانی و اجتماعی یک شخص را در بر میگیرد و منعکس کننده سطح کارکرد و رضایتمندی جاری فرد است (نبئی، صافی زاده و حلاجی، 1389).
1-7-2) تعریف عملیاتی متغیرها:
هوش معنوی:
نمره ای است که آزمودنی از پرسش نامه کینگ در پاسخ به سوالات به دست می آورد.
تفکر انتقادی وجودی: نمره ای است که آزمودنی از پاسخ به سوالات 1،3،5،9،13،17،21 به دست می آورد.
مقدمه :
1)بیان مسأله:
موضوع اسیران جنگی و نحوه برخورد با آنان از قدیمیترین موضوعات روابط بین ملتها در جامعه و تاریخ بشری بوده است. نحوهی برخورد با اسیران به نسبت تمدن و فرهنگ بشری در هر زمان تفاوت داشته است.در دورههای پیشامدرن اطلاق واژه اسیر نه تنها شامل نیروهای جنگی طرف مقابل که مشمول کودکان و زنان و سالمندان و همه افرادی میشد که در حیطهی اقتدار طرف پیروز قرار میگرفتند. گذشت زمان و پیشرفت تمدن و گشایش در تفکر آدمیان آشنایی جوامع با فضیلتها و کرامتهای بشری، غلبه بر سنتهای جاهلانه، توجه به حقوق بشر، لغو مالکیت و خداوندگاری انسان بر انسان و بردگی، اندیشمندان را وادار کرد تا با نگاهی عمیقتر به مسئله اسارت نگاه کنند. بتدریج و به خصوص در قرن هفدهم و هجدهم میلادی بود که اسیر جنگی در مهد اولیهی حقوق بینالملل معاصر یعنی در قاره اروپا مفهومی حقوقی یافت. این امر در واقع مرهون نظرات بشردوستانه دانشمندانی چون جان لاک انگلیسی، منتسکیو و ژان ژاک فرانسوی بود که در نهایت در مقررات حقوق بینالملل معاصر، توجه ویژهای به حقوق اسیران جنگی شده است. نظر به جایگاه مهم و ارزندهی قواعد مذکور، امروزه بسیاری از آنها بهعنوان قواعد عامالشمول به شمار میروند که نقض آنها جنایت بینالمللی محسوب میشود و مسئولیت کیفری برای افراد خاطی در هر سمت و مقامی که باشند، در پی خواهد داشت. اکثر این قواعد آمره بینالمللی در اسناد و عهدنامههابتدریج رایج شدهاند. این اسناد عبارتند از:اعلامیه بروکسل 1874 (مواد 23 و 24).فصل دوم مقررات لاهه منضم به عهدنامه چهارم مورخ 18 اکتبر 1907 (مواد 4 تا 20).
عهدنامه ژنو مورخ 27 ژوئیه 1929 در زمینه بهبود سرنوشت اسیران جنگی.عهدنامه سوم ژنو مورخ 12 اوت 1949 در مورد رفتار با اسیران جنگی. براساس این قواعد، مقامات کشور اسیر کننده باید با اسیران جنگی، در هر زمان و تحت هر شرایطی در کمال انسانیت رفتار کنند و از اعمال هر گونه رفتار غیرانسانی از قبیل خشونت ( به صورت شکنجههای جسمانی یا روانی و غیره)، تهدید، توهین، و بالاخره غفلت غیر موجه که منجر به فوت آنان گردد و یا سلامتی آنها را دچار مخاطره سازد، پرهیز نمایند (ماده 13 عهدنامه سوم). اسیران، برخوردار از احترام و شرافت و حیثیت شخصی هستند (ماده 14 عهدنامه سوم) و بایستی با آنان بدون در نظر گرفتن نژاد، تابعیت و مذهب رفتار شود (ماده 16 عهدنامه سوم). به گفته پروفسور روتر « بیاغراق میتوان گفت که اسیران جنگی در کلیهی موارد بجز موارد آزادی خروج از اردوگاهها، از همان رفتار انسانی مساعد برخوردارند که نیروهای مسلح کشور اسیر کننده.» در اسلام نیز اسیر جنگی دارای حقوق و احکامی است که مسلمانان به هر شکل، موظف به رعایت آن میباشند. از جمله این حقوق، احترام به اسیر و رفتار محبتآمیز با او میباشد. پیامبر اسلام مسلمانان را به خوش رفتاری با اسیران سفارش میکند از طرفی اسیر نمودن دشمن در حال جنگ مبنای مشروعیت شرعی و حقوقی دارد واسلام بر این نکته تأکید میورزد. در قرآن در موارد متعددی بر این امر تأکید شده است، مانند آیه 5 سوره توبه و آیه 4 سوره محمد.با توجه به توضیحات فوق این پژوهش در پی بررسی تطبیقی ماهیت و آثار حقوق اسرا در ایران ، اسلام و حقوق بین الملل میباشد.
2) اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:
یکی از موضوعاتی که همواره در روابط بینالمللی در گذشته و حال مطرح بوده و از مهمترین سرفصلهای حمایت بشردوستانه به شمار میآید، مسئله حقوق اسرا است. در گذشتهی نه چندان دور اسرای جنگی مورد بیمهریهای بسیار بوده و اینگونه افراد معمولا با سرنوشتی شوم از قتل، کورشدن، عقیم گردیدن، تحمل بردگی و کارهای سخت تا پایان عمر روبرو بوده و در کمتر مواردی، دولت گیرندهی اسیر در برابر منت بر اسرا و یا گرفتن فدای مالی سنگین حاضر به آزادکردن اسرا بوده است. مقررات بینالمللى در سایر نظامهاى حقوقى، به تدریج پس از پیدایش جامعه ملل و سپس سازمان ملل متحد شكل حقوقى و قانونى به خود گرفت، و كشورها با تصویب و امضاى این مصوبات، به صورت قانونى، خود را ملزم به مراعات آن مىداننددر این میان یکی از قراردادهای مهم بین المللی در مورد اسرای جنگی، عهدنامهی ژنو 27 ژوئیه 1929م در مورد رفتار با مجروحان یا بیماران و سرنوشت زندانیان جنگی است که تا حدودی به حقوق و مسایل مربوط به اسرای جنگی اشاره نموده است.از طرف دیگر می بینیم هر روز در سطح جهان درگیری هایی پیش می آید که تا حدود زیادی بنیادی ترین حقوق اسرا در آن پایمال شده و در برخی از موارد مشاهده میشود به محض اسیر شدن ، اسیر بصورت بسیار وحشناکی به قتل میرسد لذا پرداختن به موضوعات این چنین در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی از اهمیت خاصی برخوردار است و در صورت کاربردی بودن چنین پژوهش هایی در زمینه جرم انگاری آن می توان در نهایت با تشکیل دادگاه های بین المللی ، عاملان چنین جنایاتی را مجازات کرد.
3)مرور ادبیات و سوابق مربوطه:
1- علی داعی ( 1387 ) در مقاله ایی به عنوان مسئولیت بین المللی نقض حقوق اسیران جنگی ایرانی در عراق اشاراتی به موضوع بحث داشته و می نویسد در طول هشت سال دفاع مقدس حدود 000/40 ایرانی به اسارت نظامیان عراقی درآمدند. علی رغم اینکه دولت عراق طرف کنوانسیون های 1949 ژنو و ملزم به قواعد عرفی حمایت از اسیران جنگی بود، ابتدایی ترین حقوق اسیران جنگی ایرانی رعایت نمی شد. تا حدی که می توان گفت عملکرد عراقی ها در این زمینه کلکسیونی از موارد نقض عمده حقوق بین الملل بشردوستانه بود. با توجه به اینکه این اقدامات جنایت جنگی محسوب و موجب مسئولیت کیفری فردی و مسئولیت بین المللی دولت براساس حقوق بین الملل می شوند، در این جستار ضمن بررسی اصول و قواعد مربوط به حمایت از اسیران جنگی در حقوق بین الملل بشردوستانه، با استناد به دو گزارش هیات های تحقیق دبیرکل سازمان ملل در سالهای 1985 و 1988، گزارش های بازدید نمایندگان کمیته بین المللی صلیب سرخ از بازداشتگاه های اسیران ایرانی در عراق، مصاحبه با تعدادی از اسیران آزاد شده ایرانی و کتب خاطرات آنان، موارد نقض حقوق اسیران جنگی ایرانی در عراق مستند خواهد شد.
2- مهبد ایرانی طلب (1370) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «کنوانسیون سوم 1949 ژنو و حقوق اسیران جنگی« اشارات مفیدی به موضوع این پایان نامه دارد .
3- محمدعلی حجازی (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «کنوانسیون سوم 1949 ژنو و حقوق اسیران جنگی« اشارات مفیدی به موضوع این پایان نامه داردو مینویسد اسیران جنگی یکی از نتایج اجتناب ناپذیر پدیده جنگ میباشند لذا دادن ذهنیتی از جنگ و حقوق جنگ و مطالبی در این رابطه ضروری بوده و بیان میگردد. و پس از آن در بخش دوم وضعیت حقوقی اسیران جنگی را از دیدگاه حقوق بینالملل بررسی کرده و در بخش سوم به بررسی حقوق اسیرن جنگی از دیدگاه اسلام پرداخته و در نهایت در بخش چهارم راه های پایان اسارت را با توجه به دو دیدگاه موجود مورد بحث و بررسی قرار میدهیم. با این توضیح که در مواقع ضروری یک مقایسه و تطبیق صورت پذیرفته تا نقاط ضعف و قوت دیدگاه های مورد بحث بهتر روشن گردد. و باید گفت عناوین و بخشها و فصلها به گونهای تنظیم گردیده که سیر حرکت از شروع و علل جنگ و مفهوم آن، اسارت ، رفتار با اسیران و پایان دوران اسارت را از نظر حقوق بینالملل و اسلام نشان میدهد و در پایان به نتیجهگیری کلی از مباحث پرداخته و راه حلهای ضروری جهت رفع نواقص موجود در معاهدات و کنوانسیونهای بینالمللی پیشنهاد گردیده است .
4) اهداف :
در این پایان نامه در ابتدا به تعریفی از اسیر از دیدگاه اسناد و کنوانسیون های بشردوستانه با تأکید بر کنوانسیون سوم ژنو 1949 ، در حقوق ایران و اسلام دست میزنیم و سپس به اجمال به حقوق به رسمیت شناخته شدهی اسیران در این کنوانسیون اشاره میکنیم. سپس به دیدگاه قانون گذار ایران در زمینه ماهیت و آثار حقوق اسیران پرداخته خواهد شد در ادامه به بررسی نحوهی رفتار با اسیران از منظر اسلامی با نگاهی به آیات قرآنی، احادیث و روایتهای منقول از معصوم و احکام صادره از فقیهان شیعه و سنی خواهیم پرداخت.
5)سؤالات تحقیق:
قانون گذار ایران در زمینه الزام به رعایت حقوق اسرا چه تدابیر و ضمانت اجرا هایی پیش بینی کرده است ؟
اسلام در مورد حقوق اسرا چه تدابیری پیش بینی کرده است؟
اسناد و کنوانسیون های بین المللی برای حفظ حقوق اسیران جنگی چه تدابیری و ضمانت اجرا هایی پیش بینی کرده است؟
6)فرضیههای تحقیق:
با توجه به ماهیت حقوق بشر دوستانه ،رعایت حقوق اسیران به نظر میرسد قانون گذار ایران دراین زمینه گام های موثر و مفیدی برداشته است.
با نگاهی به اسناد فقهی و رویه پیامبر و ائمه ، به نظر میرسد اسلام در مورد حقوق اسرا تدابیر کاربردی پیش بینی کرده است .
با توجه به اسناد و کنوانسیون های بین المللی به نظر میرسد این اسناد درجهت حفظ حقوق اسیران جنگی تدابیری و آثار عدم اجرای این قوانین تدوین شده است .
7) روش شناسی تحقیق:
این تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی – تحلیلی می باشد . بر اساس این نوع تحقیق از روش تحقیق کتابخانه ای و اسنادی استفاده خواهد شد.در این روش منابع اصلی مورد استفاده، كتب و مقالاتی است كه عمدتاً شامل اطلاعات و نتایجی است كه توسط نویسندگان و پژوهشگران قبلی در حوزه مورد بحث فراهم گردیدهاند که بر روی آنها تحلیل انجام خواهد گرفت. روش گردآوری اطلاعات باتوجه به نوع تحقیق به روش کتابخانه ای خواهدبودوطبق آن بامراجعه به منابع وماخذعلمی شامل کتاب،مجله هاونشریات ادواری موجوددرکتابخانه ها،اسنادونشریات حقوقی، نظریات اساتید محترم حقوق و …وهمچنین پایگاه های اینترنتی حاوی تحقیقات ومقالات علمی معتبراطلاعات موردنیازتحقیق گردآوری خواهدشد.براساس روش تحقیق کتابخانه ای،برای جمع آوری اطلاعات ازابزارفیش استفاده خواهدشد.درمرحله فیشبرداری ازتکنیک ماخذگذاری به روش علمی به منظورتضمین اعتبارتحقیق استفاده خواهدشد.بعد از جمع آوری اطلاعات از طریق فیش برداری ، فیش ها با توجه به عنوان ، موضوع جزئی و فصل بندی تحقیق طبقه بندی شده و اطلاعات و مطالب در بخش های مختلف آورده خواهد شدو تجزیه و تحلیل اطلاعات بصورت استدلال استقرایی انجام خواهد گرفت.
آخرین نظرات